Wiki

Tìm hiểu tập thơ anh đom đóm của nhà thơ võ quảng

Tìm hiểu tập thơ anh đom đóm của nhà thơ võ quảng

pdf – 55 trang

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC

—–—–

BÙI THỊ PHƯƠNG THẢO

TÌM HIỂU TẬP THƠ ANH ĐOM

ĐÓM CỦA NHÀ THƠ VÕ QUẢNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Chuyên ngành: Văn học thiếu nhi

Người hướng dẫn khoa học:

Th.S Nguyễn Ngọc Thi

Hà Nội – 2017

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện khóa luận, tôi đã nhận được sự hướng dẫn

nhiệt tình, chu đáo của thầy giáo – Th.S – NGƯT – Nguyễn Ngọc Thi, các thầy

cô giảng dạy bộ môn văn học thiếu nhi, các thầy cô giáo trong khoa Giáo dục

Tiểu học – Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2.

Tác giả khóa luận xin được bày tỏ lòng biết ơn trân trọng nhất tới các

thầy cô, đặc biệt là thầy giáo Nguyễn Ngọc Thi – người đã trực tiếp hướng

dẫn chỉ bảo tận tình để em hoàn thành khóa luận này.

Do thời gian nghiên cứu và năng lực hạn chế, khóa luận khó tránh khỏi

những thiếu sót. Em rất mong nhận được sự đóng góp của thầy cô và các bạn

để khóa luận này được hoàn thiện hơn.

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng năm 2017

Sinh viên thực hiện

Bùi Thị Phương Thảo

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Những số

liệu và kết quả nghiên cứu trong khóa luận này là hoàn toàn trung thực. Đề tài

chưa được công bố trong bất cứ một công trình khoa học nào khác.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017

Sinh viên thực hiện

Bùi Thị Phương Thảo

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU ……………………………………………………………………………………………. 1

1. Lí do chọn đề tài ……………………………………………………………………………….. 1

2. Lịch sử vấn đề ………………………………………………………………………………….. 2

3. Mục đích nghiên cứu …………………………………………………………………………. 3

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……………………………………………………….. 4

5. Nhiệm vụ nghiên cứu ………………………………………………………………………… 4

6. Phương pháp nghiên cứu……………………………………………………………………. 4

7. Cấu trúc của khóa luận ………………………………………………………………………. 4

CHƯƠNG 1. NỘI DUNG TẬP THƠ ANH ĐOM ĐÓM………………………… 5

1.1. Thế giới thiên nhiên sinh động và mới lạ hấp dẫn ………………………………. 5

1.2. Thế giới loài vật đáng yêu, ngộ nghĩnh ………………………………………….. 11

1.3. Cuộc sống chân thực giản dị của trẻ thơ. ………………………………………… 20

1.4. Ý nghĩa của tập thơ trong việc giáo dục trẻ thơ ………………………………… 22

Tiểu kết …………………………………………………………………………………………….. 25

CHƯƠNG 2: NGHỆ THUẬT TẬP THƠ ANH ĐOM ĐÓM………………… 26

2.1. Thể thơ ……………………………………………………………………………………….. 26

2.2.1. Thể thơ 3 chữ ……………………………………………………………………………. 26

2.2.2. Thể thơ 4 chữ ……………………………………………………………………………. 28

2.1.3. Thể thơ 5 chữ ……………………………………………………………………………. 29

2.1.4. Thể thơ tự do …………………………………………………………………………….. 31

2.2. Biện pháp tu từ …………………………………………………………………………….. 32

2.2.1. Biện pháp nhân hóa ……………………………………………………………………. 32

2.2.2. Biện pháp so sánh………………………………………………………………………. 35

2.2.3. Nghệ thuật miêu tả …………………………………………………………………….. 37

Tiểu kết …………………………………………………………………………………………….. 41

KẾT LUẬN ………………………………………………………………………………………. 43

TÀI LIỆU THAM KHẢO …………………………………………………………………. 44

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1. Lí do chọn đề tài

1.1. Lí do khách quan

Văn học thiếu nhi là một bộ phận có vị trí đặc biệt trong nền văn học

của dân tộc. Nó có vai trò rất quan trọng trong việc hình thành và hoàn thiện

nhân cách của con người ngay từ thuở ấu thơ, là hành trang trong suốt cuộc

đời. Trong nền văn học thiếu nhi Việt Nam có rất nhiều nhà thơ nổi tiếng có

tên tuổi như Phạm Hổ, Trần Đăng Khoa…. nhưng không thể không nhắc đến

Võ Quảng- nhà văn của tuổi thơ, nhà thơ của tuổi hoa. Gần 50 năm gắn bó với

văn học thiếu nhi Võ Quảng đã để lại cho nền văn học thiếu nhi nhiều tác

phẩm có giá trị. Võ Quảng đã đến với các em thiếu nhi bằng cả thơ, truyện,

kịch bản phim nhưng có lẽ lắng đọng sâu nhất trong tâm hồn của các em là

các bài thơ hay.

Nhà nghiên cứu Phong Lê đã nhận xét: “Thơ Võ Quảng ít nói điều gì

cao xa to tát, trừu tượng, ông chỉ nói những chuyện nhỏ nhẹ bình thường với

giọng vui hóm hỉnh, ngộ nghĩnh nhưng thơ ông rất giàu ý nghĩa giáo dục”

[5,357]. Ông đã có rất nhiều tập thơ hay để lại cho kho tàng văn học thiếu nhi

như Gà mái hoa (1957), Thấy cái hoa nở (1962), Nắng sớm (1965), Anh đom

đóm (1970). Thơ Võ Quảng mang đến cho các em những rung cảm tinh tế,

qua thế giới sinh động của cỏ cây hoa lá , những con vật nhỏ bé, Võ Quảng

dạy cho các em khám phá thế giới xung quanh và có tình yêu với cuộc sống

thiên nhiên cây cỏ. Đó là điểm nổi bật trong thơ Võ Quảng có tác dụng giáo

dục thẩm mỹ , bồi dưỡng hình thành nhân cách cho học sinh lứa tuổi tiểu học.

Nhiều nhà văn nhà phê bình đã nhận xét và nêu nét độc đáo trong sự

nghiệp thơ văn của Võ Quảng . Nhà nghiên cứu Phong Lê gọi Võ Quảng là

người “hết mình và trọn đời cho thiếu nhi”.

1

Đến với tập thơ chọn lọc Anh Đom Đóm của nhà thơ Võ Quảng với

việc tìm hiểu về nội dung và nghệ thuật , tôi mong muốn sẽ hiểu rõ hơn về

nhà thơ cả cuộc đời dành cho thiếu nhi nhằm làm rõ lên nét đặc sắc trong nội

dung và nghệ thuật của tập thơ.

1.2. Lý do sư phạm

Thơ ca được coi như một món ăn tinh thần không thể thiếu đối với trẻ

em đặc biệt là học sinh tiểu học. Thơ ca chứa đựng tình cảm và đi vào tâm

hồn trẻ thơ làm cho các em có tình yêu với cuộc sống. Là một giáo viên trong

tương lai tôi rất mong muốn giúp cho các em nắm được cái hay cái đẹp của

thơ ca từ đó làm cho tâm hồn các mầm non nảy nở. Vì vậy tôi đã chọn đề tài

“Tìm hiểu tập thơ Anh Đom Đóm của nhà thơ Võ Quảng”.

2. Lịch sử vấn đề

Có rất nhiều công trình nghiên cứu , các nhận định của nhiều tác giả về

thơ Võ Quảng nói chung và các tập thơ của ông như Gà mái hoa, Anh đom

đóm, Thấy cái hoa nở … Với tập thơ chọn lọc Anh Đom Đóm cũng có nhiều

nhận xét , đánh giá nhưng còn tản mạn.

Nhà văn, nhà thơ Phạm Hổ, người bạn của Võ Quảng trên con đường

văn học thiếu nhi đã nói lên cảm nghĩ của mình khi đọc thơ Võ Quảng: “ Thơ

Xem thêm :  Những bộ phim 18 hay nhất lịch sử, gây sốt toàn thế giới

Võ Quảng thường có những cái hay trong sự mộc mạc, hồn nhiên có khi đến

vụng về, một sự vụng về rất đáng yêu . Và như Pi – cát – xô đã nói- có đôi khi

chính sự vụng về kia là một yếu tố góp phần tạo nên phong cách”[9, 991]

Trong bài Võ Quảng- ông già nhân hậu viết cho thiếu nhi có viết: “

Võ Quảng chuyên viết thơ cho lứa tuổi nhi đồng. Những bài thơ của ông bao

giờ cũng xinh xắn nhẹ nhàng truyền đến cho các em lòng yêu thương thế giới

cỏ cây loài vật để từ đó hướng tới mục tiêu lớn là yêu điều thiện, yêu cái đẹp

trong cuộc sống”. [11]

Ngô Quân Miện cho rằng: “ Đọc thơ Võ Quảng viết cho thiếu nhi, ta

luôn luôn bắt gặp những con vật và những cỏ cây. Có thể nói, trong thơ Võ

2

Quảng, có cả một thế giới loài vật và cỏ cây. Nói một cách khác, trong thơ

anh có một mảng vườn bách thú và bách thảo mà những em bé nào may mắn

được vào đều say mê và yêu thích”. [9, 993]

Nhà thơ Nguyễn Biểu khi đọc những tác phẩm thơ của Võ Quảng đã có

cảm nhận về phong cách thơ: “ Võ Quảng có phong cách rõ nét. Thơ của anh

linh hoạt, nhiều động tác, vần điệu phóng túng. Nhờ có con mắt quan sát tinh

tế, nên cuộc sống và nhất là thiên nhiên trong anh thật đa dạng và sinh động”

[9, 625]

Nói về cách sử dụng từ ngữ của Võ Quảng, nhà văn Nguyễn Minh

Châu có viết: “ Vốn từ vựng trong thơ Võ Quảng là những từ ngữ thông dụng,

ít có từ khó hiểu đối với các em . Đó chính là cái giỏi của nhà thơ viết cho

thiếu nhi. Chúng tôi nhấn mạnh từ “ giỏi” ở đây là vì : trẻ em được sống trong

một thế giới sống động của truyện cổ tích, ca dao. Với khả năng tư duy của

mình, các em tri thức thế giới xung quanh đơn giản, có phân biệt rõ

bạn,không bạn như bạn gà bạn thỏ nhưng chuột, cáo thì không bao giờ là bạn.

Võ Quảng đã hiểu đúng các em , nắm bắt được cái nên thơ trong tâm lý trẻ để

đưa vào thơ, và vì thế thơ của anh được các em yêu thích cách dùng từ lặp,

câu lặp trong thơ là một thủ pháp hợp với khả năng nhớ của trẻ.”[10, 192]

Như vậy những lời nhận xét trên vẫn còn mang tính khái quát, đề cập tới

thơ Võ Quảng nói chung, chưa bàn cụ thể về tập thơ Anh Đom Đóm của nhà

thơ Võ Quảng. Những nhận xét đánh giá trên gợi ý cho tôi trong việc “Tìm

hiểu tập thơ Anh đom đóm của nhà thơ Võ Quảng” để hiểu rõ hơn về nội dung

và nghệ thuật của tập thơ.

3. Mục đích nghiên cứu

– Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật tập thơ Anh Đom Đóm của Võ Quảng.

– Đánh giá nội dung và nghệ thuật tập thơ đối với việc giáo dục học

sinh tiểu học.

3

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

– Nội dung và nghệ thuật các bài thơ trong tập thơ chọn lọc Anh Đom Đóm.

– Từ đó nêu ra giá trị nội dung và nghệ thuật của tập thơ mang lại cho

việc giáo dục học sinh tiểu học.

Văn bản khảo sát: Anh Đom Đóm , Tập thơ chọn lọc – Nhà xuất bản

Kim Đồng, Hà Nội, 2000.

5. Nhiệm vụ nghiên cứu

– Qua việc khảo sát thấy được những đặc trưng về nội dung và nghệ

thuật tập thơ Anh Đom Đóm của Võ Quảng.

6. Phương pháp nghiên cứu

– Phương pháp khảo sát, thống kê.

– Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh.

7. Cấu trúc của khóa luận

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục, nội dung chính của khóa luận gồm 2

chương:

Chương 1: Nội dung tập thơ Anh Đom Đóm

Chương 2: Nghệ thuật tập thơ Anh Đom Đóm

4

CHƯƠNG 1. NỘI DUNG TẬP THƠ ANH ĐOM ĐÓM

1.1. Thế giới thiên nhiên sinh động và mới lạ hấp dẫn

Đọc thơ Võ Quảng viết cho thiếu nhi ta luôn bắt gặp những con vật và

những cây cỏ. Có thể nói trong thơ ông có cả một thế giới loài vật và cây cỏ,

hay thơ ông như một vườn bách thảo và bách thú mà những em bé nào vào

đây thì đều say mê và yêu thích. Đó là thiên nhiên quen thuộc của nông thôn

Việt Nam, ông đưa các em vào thế giới cỏ cây xung quanh mình, tìm ra

những bất ngờ lí thú và có nhiều nét đáng yêu.

Mùa xuân cả đất trời như bừng tỉnh, tràn đầy sức sống, thi nhau đâm chồi

nảy lộc:

Mầm non mắt lim dim

Cố nhìn qua kẽ lá

Thấy mây bay hối hả

Thấy lất phất mưa phùn.

(Mầm non)

Rồi cả đất trời xôn xao, chim muông ríu rít báo hiệu mùa xuân,khe suối róc

rách mừng làm cho mầm non cũng bật dậy trong không khí tràn đầy sức sống:

Mầm Non vừa nghe thấy

Vội bật chiếc vỏ rơi

Nó đứng dậy giữa trời

Khoác áo màu xanh biếc.

(Mầm non)

Mùa nào cũng đẹp và giản dị, nó đến rồi đi như một quy luật của tự

nhiên. Võ Quảng cho rằng không có mùa nào xấu, mùa nào cũng rất đẹp.

Cuối xuân trời nắng ấm một tiết trời đẹp mang theo bao cái rét đi:

Cuối xuân anh Nắng ấm

Đuổi hết rét về rừng

(Nắng ấm)

5

Để rồi những cơn rét cuối cùng phải chạy vào hang hốc để nhường chỗ

cho mùa hạ:

Bọn rét phút cuối cùng

Chạy vào hang vào hốc

Hoặc cùng nhau tức tốc

Chui rừng sến rừng lim,

Rừng bạch đàn thâm nghiêm

Nơi tối mò tối mịt

Nơi chỉ nghe gió rít

Chỉ có thác gầm gào

Chỉ tiếng hùm báo hao

Chỉ khỉ ho, cò khóc.

(Nắng ấm)

Các em nhỏ luôn luôn thắc mắc về các hiện tượng thời tiết, buổi chiều

đến các em lại thắc mắc ráng chiều đi đâu? Câu hỏi ngô nghê đã được Võ

Quảng giải đáp qua một bài thơ

Đầu tiên tác giả miêu tả cảnh chiều hôm:

Mặt trời xuống đến núi

Tỏa ráng đỏ chiều hôm

Chân trời màu xanh lam

Bỗng sáng lên đỏ rực

Cả ao hồ sông nước

Nhuốm màu đỏ, màu vàng.

(Ráng chiều đi đâu)

Khi mặt trời xuống núi thì cả bầu trời sáng rực lên ánh màu đỏ, tất cả

Xem thêm :  Victoria Harbour Hong Kong

cảnh vật đều bị nhuốm màu đỏ, màu vàng. Rồi bỗng cả bầu trời trở tối mịt.

Lúc này câu hỏi thắc mắc mới đặt ra, ráng chiều đã chui mất đi đâu:

6

Ráng chui vào cành cây

Thắp lên những quả đỏ?

Thắp bông hoa lớn nhỏ

Đủ màu đỏ, màu vàng?

Ráng chui vào cành bàng

Cành bàng đỏ như lửa?

Ráng chui vào bông lúa,

Làm lúa chín vàng hơn?

(Ráng chiều đi đâu)

Khi ráng chiều đi trốn để nhường lại cho bóng tối và khi ấy ngàn sao

xuất hiện. Ngắm nhìn trời sao, người xưa và nay tưởng tượng thành bao câu

chuyện đẹp với những vần thơ hay. Võ Quảng đã góp tiếng nói riêng của

mình qua khám phá! Ngôi sao sáng lung linh đang lao động, đang vui làm

việc đến lúc hừng đông mới về nghỉ. Bài thơ giàu ý nghĩa giáo dục nhưng

không phải là bài học lí thuyết:

Sao Thần Nông tỏa rộng

Một chiếc vó bằng vàng

Đón những sao dọc ngang

Như tôm cua bơi lội

Phía đông nam rời rợi

Ai đặt một chiếc nơm

Rờ rỡ ngôi Sao Hôm

Như đuốc đèn soi cá

Bên trời thêm rộn rã

Cả nhóm Đại Hùng Tinh

7

Buông gàu bên sông Ngân

Suốt đêm lo tát nước.

(Ngàn sao làm việc)

Khi đọc bài thơ thì trẻ cũng biết được tên các vì sao, nhưng ẩn chứa ở

đó lại là những con người lao động. Những vì sao đó thật đẹp, vui vẻ làm việc

khi màn đêm buông xuống.

Vườn thơ của Võ Quảng còn có nhiều bức tranh lộng lẫy của cảnh vật.

Cảnh hồ sen mùa hạ được vẽ nên bằng những nét bút cổ điển, gợi một không

khí yên bình thoáng đãng trong lành:

Hoa sen đỏ rực

Như ngọn lửa hồng

Một chú bồ nông

Mải mê đứng ngắm

Đầm sâu thăm thẳm

Lồng lộng mây trôi

Một cánh sen rơi

Long lanh bóng nước.

(Có một chỗ chơi)

Một cánh sen rơi, một cái động chạm rất nhẹ cũng đủ làm mặt nước

rung rinh gợn sóng. Tiếng động của cánh sen rơi càng làm tăng thêm sự tĩnh

lặng của hồ nước. Không gian yên tĩnh trong lành như được ướp hương sen và

chú bồ nông như được thôi miên bởi cảnh sắc này nên cứ “Mải mê đứng

ngắm”. Bài thơ không chỉ miêu tả cảnh đẹp mà còn giới thiệu cho các em một

địa điểm vui chơi thú vị và hấp dẫn.

Khi giới thiệu về bốn mùa trong năm Võ Quảng đã gọi bốn mùa như

bốn người, đó có thể là bốn chị em mỗi người một sắc thái khác nhau, ai cũng

đẹp, mỗi người một vẻ, mỗi người có những nhiệm vụ khác nhau, luôn có

8

trách nhiệm đổi nhau làm việc để đổi mới non sông, làm cho thiên nhiên tươi

đẹp hơn. Mùa xuân xung phong lên trước làm cho chồi lộc xanh tươi và sắc

màu rực rỡ. Người thứ hai được nói đến chính là mùa hạ, em hạ đến làm cho

cả cánh đồng nhuốm màu lục, hoa thì đỏ rực làm rực đỏ cả vùng trời:

Giục chim làm tổ

Nhuộm lục cánh đồng

Thắp đỏ hoa vông,

Thổi vùng lưới lửa.

(Bốn người)

Khi mùa hạ đi đổi ca cho mùa thu đến thì cây cối bắt đầu đơm quả, khi đó

những chiếc lá vàng rụng xuống và nhường chỗ cho những chiếc lá đỏ. Dòng

nước trong xanh hơn.Có thể các em đã biết được đặc điểm thiên nhiên qua các

mùa nhưng với cách miêu tả của tác giả thì trẻ em thấy mới lạ và hấp dẫn hơn.

Đặc biệt nhất là khi đông đến cũng chính là lúc người thứ tư xuất hiện:

Giăng mây mù mịt

Vặt trụi cành bàng

Rải khắp non ngàn

Mưa phùn gió bấc

(Bốn người)

Khi thay đổi mùa thì cả đất trời cả thiên nhiên cũng thay đổi theo, mỗi

người trong bốn chị em Xuân, Hạ, Thu, Đông làm việc là thiên nhiên lại có

màu sắc riêng biệt nhưng nó thật đẹp.

Mùa thu là mùa của các em nhỏ được vui tết trung thu, được rước đèn

ông sao, được vui phá cỗ. Mùa thu thật đẹp, nó không chỉ đẹp trong mắt thi sĩ

mà nó còn đẹp trong mắt người đọc. Mùa thu đất trời hiền hòa, trăng thu tươi

cười, vạn vật cũng nhô lên để ngắm nhìn những cảnh vật lạ mắt đầy ấn tượng:

Trăng Trung Thu tươi cười.

9

Nhô lên sau đồi cỏ

Các ao hồ lớn nhỏ

Đều tràn ngập ánh trăng!

(Mời xuống đây chơi)

Ánh trăng mùa thu làm vạn vật trở nên tươi tắn, và đẹp lung linh:

Trăng đùa sóng lăn tăn

Trăng rải vàng rải bạc

Trăng thổi làn gió mát

Trăng phủ lụa xóm làng

Đồng quê trở mơ màng

Đẹp như trong thần thoại

(Mời xuống đây chơi)

Khi đọc các bài thơ viết cho thiếu nhi ta hay bắt gặp hình ảnh chị gió

hay anh gió, ở bài “ Gió” ta lại gặp bạn gió , bạn gió này có rất nhiều bạn và

dạy gió học thổi sáo, đánh đàn. Bạn Trúc Xanh thì tặng chiếc sáo, Ve thì tặng

chiếc phong cầm, bạn Lá Mầm thì tặng bài hát, gió còn được tặng nhiều loại

đàn. Các bạn ấy thật tốt bụng sẵn sàng dạy cho gió học. Võ Quảng đã rất nhí

nhảnh trong việc miêu tả các hoạt động của gió như kiểu gió đang chơi các

loại nhạc cụ. Gió thổi vào đâu thì mọi vật như reo vui:

Thổi vào cây thông

Thông reo vi vút!

Thổi vào cây mít,

Mít nổi lào rào!

Vỗ sóng xôn xao,

Thổi còi huýt huýt!

Gảy cây đàn nguyệt,

Tưởng có mưa sa.

10

Đánh đàn ghi ta.

Tưởng chừng xuân đến.

Tiếng nhị trìu mến

Như tiếng mẹ ru,

Như vầng trăng thu

Vàng gieo bến nước.

(Gió)

Thiên nhiên thật bình dị nhưng dưới ngòi bút của Võ Quảng nó thật

sinh động và hấp dẫn khiến các em nhỏ đều luôn hứng thú và tò mò để được

khám phá.

1.2. Thế giới loài vật đáng yêu, ngộ nghĩnh

Có thể nói Võ Quảng đã rất thành công khi viết về thế giới loài vật. Đó

là những con vật gần gũi với con người như gà, vịt, chó, trâu, lợn… là những

con chim như cò, vạc,vàng anh, bói cá… là những con vật trong rừng như voi,

nai, thỏ, cáo…là những con vật quen thuộc khác như cóc, châu chấu…. Tất cả

Xem thêm :  12 bộ phim tình cảm hay nhất mọi thời đại mà bạn nên xem ít nhất một lần trong đời – Sách hay nên đọc

tạo thành một xã hội chim thú rất đông vui và nhộn nhịp giống như thế giới

trẻ thơ đầy ắp tiếng cười, tiếng hát nhộn nhịp đáng yêu. Dưới con mắt ngây

thơ tất cả các con vật, đồ vật đều biết nói, có tâm hồn và các em coi những

con vật đó như là người bạn thân thiết của mình.

Qua mỗi bài thơ, Võ Quảng giới thiệu đến bạn đọc nhỏ tuổi một thế

giới vô cùng mới lạ. Mỗi loài vật được khắc họa chân dung sinh động có hình

dáng và tính cách khác nhau.

Những con vật xung quanh mình có nét hồn nhiên ngộ ngĩnh:

Một chú chó vàng

Tính hay tinh nghịch

Giữ nhà không thích,

Thích bỏ đi rông.

(Một chú chó vàng)

11

Rồi chú chó tinh nghịch ấy lại trêu chị gà mái cứ như đứa trẻ tinh

nghịch hay trêu đùa bạn:

Gặp chị gà mái

Vàng ngoặm lấy chân

Gà kêu thất thanh:

– “ Oang oác! Oang oác!”

(Một chú chó vàng)

Có những chú vịt ham ăn chạy đến xếp hàng xung quanh chuồng lợn

đòi ăn:

Thét: Chia cám! Chia cám!

(Như thuyền lướt)

Võ Quảng gắn cho con vật của mình nét hồn nhiên, ngây thơ ngộ

nghĩnh phù hợp với tâm lí trẻ em. Đó là hình ảnh của chú bé hiếu động, hay

nghịch và thích tò mò khám phá thế giới xung quanh.

Chú chó vàng thật tinh nghịch, đã trêu chọc chị gà mái rồi lại vẫn chưa

yên, vẫn sủa, vẫn trêu chọc, nhưng chẳng may cho chú là chọc phải tổ ong

nhưng chú lại nghĩ đấy là đám ruồi để rồi kết quả là mình mấy sưng bầm:

Sủa toáng hồi lâu

Chồm lên táp táp

Tức thì lớp lớp

Ruồi nọ xông ra,

Chúng xỉa vào da

Chúng đâm vào mặt

Vàng nghe tối mặt

Buốt quá tên đâm!

12

Mình mẩy sưng bầm

Té ra ong chích!

(Một chú chó vàng)

Thật đáng thương cho chú chó vàng luôn trêu chọc người khác để rồi bị

sưng bầm người.

Có chú nghé con luôn nhảy nhót kêu la, chú thích chạy, thích húc, thích

kéo cày

Bờ tre bóng mượt

Dậy tiếng chim ca

Nghé nằm duỗi ra,

Ngủ ngon một giấc.

Việc nghé thích nhất

Là được kéo cày.

(Con nghé)

Võ Quảng đã thành công trong việc dựng lên những hoạt cảnh vui tươi

sống động, ở đó có những con vật hiện ra với những hoạt động và động tác

riêng biệt.

Chú thỏ con thì ngô nghê tới mức khi nhìn rừng lá mùa thu chuyển

sang màu đỏ thì chú tưởng đám cháy và kêu la mọi người dập cháy, cũng như

các em nhỏ hiểu biết của các em về thế giới còn ít nên các em đã không biết

được các hiện tượng của tự nhiên. Và thỏ mẹ đã mỉm cười vì sự ngây thơ của

con mình, đã ân cần chỉ cho con biết đó không phải là đám cháy mà là rừng

bàng chuyển sang thu:

Nhìn ra chỗ cháy

Thỏ mẹ mỉm cười:

– “ Con của tôi ơi!

Phải nhìn cho rõ

13

Lửa kia rực đỏ

Là những rừng bàng

Tiết thu vừa sang

Nhuốm thành màu lửa!”

(Thỏ con)

Bên cạnh sự ngô nghê đó là sự hấp tấp vội vàng của chú bé nhưng thật

đáng yêu.

Dưới ngòi bút tài tình của Võ Quảng hiện lên hình ảnh chú voi con đi

khám bệnh sao mà ngộ nghĩnh đáng yêu đến thế cũng như những em bé lần

đầu đi khám bệnh nhút nhát nhưng vô cùng dễ thương:

Một chú voi con

Đi khám sức khỏe

(Chú voi con)

Bác sĩ khám họng, nhịp tim, khuỷu chân,hông, nước tiểu, máu cho voi

con rồi kết luận sức khỏe voi con rất tốt, hơn cả bò tót:

Kết quả số liệu

Càng thấy rõ ra

Sức khỏe voi ta

Còn hơn bò tót!

(Chú voi con)

Khi được bác sĩ hỏi bí quyết mà voi ta có sức khỏe như thế thì voi ta đã

trả lời:

Voi cười: Bấy lâu

Tôi chăm thể dục!

(Chú voi con)

Bài thơ Chú voi con không chỉ tái hiện lại hình ảnh chú voi con đi

khám sức khỏe mà còn có ý nghĩa giáo dục các em nhỏ phải chăm sóc sức

khỏe để có cơ thể khỏe mạnh như voi con.

14

Hay ở trong khu rừng nhỏ cuộc sống của các con vật thật vui vẻ giàu

lòng hiếu khách:

– Cốc , cốc, cốc!

– Ai gọi đó?

– Tôi là Thỏ

Cho xem tai

– Cốc, cốc, cốc!

– Ai gọi đó?

– Tôi là Nai

– Thật là Nai

Cho xem gạc

– Cốc, cốc, cốc!

– Ai gọi đó?

– Tôi là Vạc

– Đúng là vạc

Cho xem chân

– Cốc, cốc, cốc!

-Ai gọi đó?

– Tôi là gió

Xin mời vào…

(Mời vào)

Bằng một loạt câu hỏi đối thoại tuy ngắn gọn nhưng lại làm nổi bật

hình ảnh những con vật với những đặc điểm tiêu biểu của nó. Con Thỏ thì có

cái tai vênh lên, con Nai thì vênh gạc, con Vạc thì co chân.

15

Chỉ bằng những nét phác họa, Võ Quảng đã dựng lên một khung cảnh

vui tươi nhộn nhịp bởi tiếng kêu của ếch, nhái, ễnh ương… sau cơn mưa đều

inh ỏi như tiếng trẻ thơ đầy ắp tiếng nói cười cùng nhau học bài. Tiếng kêu

đặc trưng của các con vật trò chuyện với nhau, cùng bảo ban nhau học bài:

Sau cơn mưa giông

Nước hồ tràn ngập,

Xóm thôn dồn dập

Tiếng nhái, ễnh ương,

Vang động chiều sương

Ôn bài học tập,

Nhái học:

– Ọc, học, ọc học!

Ếch đọc:

– Học tốt, học tốt!

Nhặt khoan ngoài rộc

Tiếng chú ễnh ương:

– Trò ngoan, trò ngoan!

Tiễng chũ chẫu chàng

Trong ao rau rút:

– Ọc, uộc, học thuộc!

(Chăm học)

Đó dường như là tiếng kêu của những chú ếch, chú ễnh ương,nhái,

chẫu chàng khi trời mưa nhưng tác giả lại gắn chúng vào như là một lớp học,

các bạn chăm chỉ đua nhau học bài. Các em nhỏ sẽ rất tò mò về các con vật

này và sẽ cố gắng chăm chỉ học bài như những con vật đó.

Thế giới của các con vật dưới nước cũng thật sinh động, không chỉ có

ếch, ễnh ương mà còn nhiều con vật khác. Đó là một thế giới nhỏ xinh nhưng

16

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Giáo Dục

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button