Wiki

Đề tài gia đình trong tiểu thuyết của Nguyễn Bắc Sơn

Ngày đăng: 01/04/2017, 14:16

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN PHẠM THỊTHÚY ĐỀTÀI GIA ĐÌNH TRONG TIỂU THUYẾT CỦA NGUYỄN BẮC SƠN Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành:Văn học Việt Nam Mã số:60 22 01 21 Người hướng dẫn khoa học:PGS TS Nguyễn ThịBích Thu Hà Nội –2016 MỤC LỤC PHẦN MỞĐẦU 21 Lí chọn đềtài .22 Mục đích, đối tượng phạm vi nghiên cứu 33 Lịch sửvấn đề 44 Phương pháp nghiên cứu .135 Đóng góp luận văn 136 Cấu trúc luận văn 12 Chương 1.CUỘC ĐỜI VÀ QUÁ TRÌNH SÁNG TẠO TIỂU THUYẾT CỦA NGUYỄN BẮC SƠN Error! Bookmark not defined.1.1Nguyễn Bắc Sơn “nhà văn trẻtóc bạc” 15 1.1.1 Hành trình sáng táccủa nhà văn Nguyễn Bắc Sơn .15 1.2.2 Quan niệm sáng tác nhà văn Nguyễn Bắc Sơn 21 1.1.3 Nhà văn Nguyễn Bắc Sơn –một cách nhìn thực 24 1.2 Sơ đồphảhệvà mối quan hệtrong tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn 25 1.2.1 Sơ đồphảhệvà mối quan hệgia đình tiểu thuyết Luật đời cha con, Lửa đắng 25 1.2.2 Sơ đồphảhệvà mối quan hệgia đình tiểu thuyết Gã tép riu .Error! Bookmark not defined 1.2.3 Sơ đồphảhệvà mối quan hệgia đình tiểu thuyết Vỡvụn .Error! Bookmark not defined Chương GÓC NHÌN MỚI VỀGIA ĐÌNH TRONG TIỂU THUYẾT CỦA NGUYỄN BẮC SƠN Error! Bookmark not defined 2.1 Những tác nhân xâm hại gia đình thời đạiError! defined Bookmark not 2.1.1 Gia đình với nguy rạn nứt từthực trạng xã hội .Error! Bookmark not defined 2.1.2 Gia đình với rạn nứt từnội Error! Bookmark not defined 2.2 Những giá trịbền vững gia đình tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn Error! Bookmark not defined 2.2.1 Gia đình-tổấm tình yêu thương, củasựquan tâm, chia sẻ Error! Bookmark not defined 2.2.2 Gia đình nơi trú ngụ, che chởcủacon người trước lầm lạc,vấp ngã .Error! Bookmark not defined 2.2.3 Conngườitựvượt lên khát khao gia đình hạnh phúc đích thực Error! Bookmark not defined 2.2.4 Lòng bao dung, đức hy sinh thành viên gia đình Error! Bookmark not defined Chương MỘT SỐPHƯƠNG THỨC THỂHIỆN ĐỀTÀI GIA ĐÌNH TRONG TIỂU THUYẾT CỦA NGUYỄN BẮC SƠN Error! Bookmark not defined 3.1 Nghệthuật tạodựng cốt truyện Error! Bookmark not defined 3.2 Nghệthuật xây dựng nhân vật Error! Bookmark not defined 3.3 Nghệthuật sửdụng ngôn ngữvà giọng điệuError! defined Bookmark not 3.3.1 Ngôn ngữ .Error! Bookmark not defined 3.3.2 Giọng điệu .Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN .Error! Bookmark not defined.DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .29 DANH MỤC CÁC CHỮVIẾT TẮT Từviết tắt Nội dung đầy đủ NxbHNNhà xuất bảnHà Nội PGS TSTSPhó giáo sư Tiến sĩTiến sĩ HẦN MỞĐẦU 1.Lí chọn đềtàiTừsau đại hội Đảng toàn quốc lần thứVI, sựbiến động lịch sửđãtác động đến văn học Khuynh hướng sửthi cảm hứng lãng mạn nhạt dần thay vào làcảm hứng đời tư thếsự Khôngkhí tựdo, dân chủtrong đời sống văn học tác động đến cảm hứng sáng tác người cầm bút Họtìm thấy đời sống, vấn đềgắn với người, chiều kích khác hôn nhân, gia đình.Điều lí giải cảm hứng thếsựđời tư nói chung vàhôn nhân,gia đình nói riêngđãxuất phong phú hàng loạt tiểu thuyết: Thời xa vắng, Hai nhà, Sóng ởđáy sông(Lê Lựu); Mùa rụng vườn, Côi cút cảnh đời(Ma Văn Kháng); Bến không chồng, Dưới chíntầng trời(Dương Hướng); Gia đình bé mọn(DạNgân); Cõi mê (Triệu Xuân); Dòng sông mía (Đào Thắng); Tấm ván phóng dao (Mạc Can) vàcác tiểu thuyết Luật đời cha con, Lửa đắng,Gã tép riu, Vỡvụncủa Nguyễn Bắc Sơnlà sốđó.Gia đình, “tếbào” nằm “cơ thể” xã hội chínhlà cội rễ, nguồn sựsống đời Quan tâm đến người cá nhân với bước thăng trầm sốphận gắn với đời sống gia đình nét đặc trưng tư tiểu thuyết Là nhà văn trải, giàu vốn sống, với tri thứcsâu rộng, Nguyễn Bắc Sơn thấu cảmgia đình “một phạm trù quan trọng” “có nhiều đáng nói”, “đáng nghiên cứu” Nhất thời kzmởcửa gia đình đại không đơn giản mà ngày trởnên phức tạp với nguy rạn nứt, nhữngbấtđồngkhó có thểdung hòa vấn đềvềgia đình lại trởnên đáng nói, đáng nghiên cứu Cũng lẽđó mà gia đìnhđãtrởthànhmột đềtài thu hútcác nhà văn khai thác gặt hái nhiều thành công.Chọn đối tượng nghiên cứu luận văn: “Đềtài gia đình tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn”, muốn tìm hiểu gia đình với tư cách vấn đềnóng dòng văn chương thếsựvà vấn đềquan trọng đặt xã hội đương đại.Ởtiểu thuyết vềmảng gia đình nói chung tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn nói riêng, ta thấy gia đình đại tái vừa mang sắc thái chung, phổquát lại vừa thểhiện sựcá biệt, riêng tư,thấy rõ đượcnét đặc trưngtrong nhịp vận động vừa kếthừa,vừabiến đổi xã hội đại Nhìn vào gia đình sẽthấy xã hội, hay nói cách khác gia đình xã hội thu nhỏ Trên { hướng đó, chọn vấn đềgia đình tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn làmđềtài luận văn.2.Mục đích, đối tượng phạm vi nghiên cứu2.1 Mục đíchLuận văn tìm hiểunhững biểu hiện, góc cạnh khác vềgia đình thời đại tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn phương diện nội dung nghệthuật.Trên sởđóghi nhận thành công đóng góp định nhà văn Nguyễn Bắc Sơn với mảng viết vềgia đình, với tư cách đối tượng thẩm mỹtrong tiểu thuyết nói riêng với văn xuôi đương đại nói chung.2.2 Đối tượng Chúng tập trung khai thác vấn đềgia đình xã hội tiểu thuyết nhà văn Nguyễn Bắc Sơn.2.3 Phạm vi nghiên cứuKhảo sát qua tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn:-Luật đời cha con, 2005, Nxb Văn học, HN.-Lửa đắng, 2007, Nxb Lao động, HN.-Gã tép riu, 2013, Nxb Hội nhà văn, HN.-Vỡvụn, 2015, Nxb Hội nhà văn, HN.3.Lịch sửvấn đề3.1 Tình hình nghiên cứu tiểu thuyết Nguyễn Bắc SơnMặc dù vềgià bén duyên với văn chương nhà văn Nguyễn Bắc Sơn gây sựchú { dư luận từtiểu thuyết đầu tay Luật đời cha (2005) Nxb Văn học, Hà Nội Bộtiểu thuyết gây tiếng vang văn đàn, tái lần năm chuyển thểthành bộphim truyền hình dài 26 tập mang tên Luật đời, khán giảvô yêu thích bình chọn phim truyền hình năm Hàng loạtcácbài giới thiệu, vấn báo in, báo điện tử, truyềnhình nói lênđượcsức ảnh hưởng củatiểu thuyết NguyễnBắc Sơn đốivới văn học đương đại Năm 2008, ông lại tiếp tục cho đời Lửa đắng(được xem tập Luật đời cha con), tiểu thuyết đạt giải ba thi tiểu thuyết năm 2006 –2010 Lửa đắngcó thêm nhiều nhân vật mới, làm nên bộmặt tinh thần mới, nhập hơn, liệt hơn, cay đắng hơn, đau đớn hơn,nhất đổvỡ, mát sống hôn nhân hạnh phúc gia đình Sau thành công hai tiểu thuyết viết vềđềtài trị, gia đình, Nguyễn Bắc Sơn lại tiếp tục mắt bạn đọc tiểu thuyết tâm lí xã hội Gã tép riuvớicác mối quan hệđa chiều tạo thành trường đoạn kể hồi ức Mới đây, đầu năm 2016 nhà văn Nguyễn Bắc Sơn lại tiếptục mắt bạn đọc tiểu thuyết Vỡvụnxoay quanh chủđềkép câu chuyện hônnhânvà người phụnữđơn thân.Từkhi tiểu thuyết Luật đời cha concủa Nguyễn Bắc Sơn đời đến có nhiều { kiến khen ngợi: Đạo diễn ĐỗMinh Tuấn báo Văn nghệquân đội số40, ngày 2/10/2005 nhận địnhLuật đời cha Ông có nhận địnhđó tác phẩm “ngồn ngộn vốn sống trị”, “là tiểu thuyết Việt Nam mổxẻsựvận động toàn xã hội trình thay đổi chế” Còn nhà nghiên cứuNguyễn Bích Thu cho ưu thếvà sức hấp dẫn tác phẩm ở“sựkết hợp nhiều thểloại tiểu thuyết với giọng điệu trần thuật giàu sắc thái biểu cảm” Đồng thời nhà nghiên cứu Nguyễn Bích Thu đánh giá cao nghệthuật trần thuật tiểu thuyết Luật đời cha con, đặc biệt cách tổchức kết cấu điểm nhìn trần thuật tiểu thuyết bà phân tích kỹlưỡng với viết báo Văn nghệ(1/4/2006) Nhà nghiên cứu Nguyễn Đăng Điệp đánh giá cao nghệthuật kểchuyện tác giảNguyễn Bắc Sơn: “Luật đời cha tiểu thuyết luận đềnhưng có khảnăng hút người đọc chất thực nóng hổi cách kểchuyện tựnhiên, linh hoạt người viết ( ) Luật đời cha chưa phải tiểu thuyết có nhiều cách tân vềphương thức tổchức tựsự( ) Nhưng việc tạo nên sắc thái giọng điệu khác khiến cho tác phẩm không rơi vào đơn điệu Ngôn ngữNguyễn Bắc Sơn ngôn ngữcuộc sống Ông sửdụng nhiều ngữ, xây dựng tìnhtiết mang tính tính kịch biết gia tăng chất giọng hài hước, đểkích thích hứng thú người đọc Vì thếkhi đọc Luật đời cha con, người đọc tiếp xúc trực tiếp với luồng điện nằm sẵn đời, thấy phù sa đời sống chạm vào xúc giác mình, hít thởvịmặn sống diễn trước mắt ta tưng phút giây” *17+ Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên đồng tình với Nguyễn Đăng Điệp ởchỗ: “Nguyễn Bắc Sơn người viết có giọng kểvà ởnhiều chỗ, nhiều đợt sựkểlại hấp dẫn, lại chuyển tải vấn đề Ưu điểm lớn Luật đời cha ý vịhài hước, “humour”, nhẹnhàng, hóm hỉnh, có thêm chút châm biếm, giễu cợt, làm cho câu chuyện dễkhô khan, căng thẳng thành thú vị, gây khoái cảm suy nghĩ đọc sách” Còn buổi họp báo ngày 26/12/2005 báo Văn nghệtổchức, có nhiều { kiến phát biểu đánh giá cao thành công tiểu thuyết Luật đời cha Nhà thơ Hữu Thỉnh nhận định: “Nguyễn Bắc Sơn thành công vềmặt thểloại” *53+ Còn nhà phê bình Lê Quang Trang kết luận: “Thành công đáng ý tiểu thuyết tác giảdũng cảm sắc sảo việc phô bày vấn đềcủa xã hội với giọng văn sôi nổi, nhiệt tình, lôi cuốn, nhịp điệu nhanh, hóm hỉnh pha chút dân gian” *53+ TS Đoàn Ánh Dương nhận xét: “Luật pháp ông đẩy vềphía đời, trịđược ông kéo lại gần đạo đức Sống pháp luật sống tình đời Quyết sách trịđúng đắn sách phù hợp với lòng người Tất cảlàm thành mạng lưới liên kết nhân vật trịtheo suốt Luật đời cha Lửa đắng” *53+ Nguyễn Chí Hoan với viết Một tiểu thuyết đổi mới, chỉra đổi tiểu thuyết Luật đời cha con: “Cuốn tiểu thuyết đặt trọng tâm dựa cảvào nhân vật cốt truyện, phần nhân vật có vai trò lẫn át Phần cốt truyện bốcục theo sựxuất nhân vật Một sựkhác biệt so với hình mẫu ngôn ngữtiểu thuyết “hiện thực” truyền thống ởchỗcuốn tiểu thuyết nàykhông có nhân vật “mang vấn đềmà có cảmột lớp, loạt” *64+ Vềtiểu thuyết Lửa đắng, có buổi tọa đàm văn học Hội nhà văn Việt Nam với sựtham gia nhà thơ Hữu Thỉnh, Lê Lựu, Bích Thu, ĐỗMinh Tuấn Trần Đình Sử, Phong Lê Nhà thơHữu Thỉnh đánh giá cao đềtài độc đáo lạvà giá trịhiện thực tác phẩm: “Mảng văn học tham gia trực tiếp vào tiến trình công nghiệp hóa điều kiện kinh tếthịtrường hội nhập Tác giảlấy bối cảnh trực tiếp vềcuộc sống thủđô đổi Đây tiểu thuyết vềvăn hóa quản lí, vấn đềmới mẻvà cấp bách nay” *53+ Nhà vănLê Lựu ghi nhận thành công vềphương diện ngôn ngữcủatác phẩm: “Câu chữcho thấy nhà văn có tìm tòi chứkhông đều, trơn truội Văn Nguyễn Bắc Sơn có đặc điểm riêng, sậy, tre, có dóng, có mấu, có đốt ” Cùng nhận xét vềnghệthuật tác phẩm, nhà nghiên cứuNguyễn Đăng Điệp cho rằng: “Tiểu thuyết luận đềthường khô khan Nguyễn Bắc Sơn mềm mại hóa nó, làm cho có sức chinh phục người đọc Do khéo léo biết cách tổchức tuyến sựkiện, tuyến nhân vật vốn ngôn ngữgần giũ với đời sống, nhờthếtiểu thuyết anh có tươi mới” *17+ Vũ Duy Thông Thay lời giới thiệu cho tiểu thuyết Lửa đắngnhận định: “Lửa đắng tiểu thuyết viết vềngày hôm nay, ởngay dòng chảy thực, trực tiếp có mặt ởnhững va chạm kiến tạo nó, cảnhững đổvỡhào sáng, cảnhững kết tụphũ phàng Thành công Nguyễn Bắc Sơn Lửa đắng xây dựng dàn nhân vật người phần nhiều có chức, có quyền hình nộm khô khan minh họa cho triết lí sống; kỷhà trống rỗng đểtác giảtrút vào quan niệm vềdòng họ Các nhân vật ông tồn người sống quanh ta, thế, có lẽđầu tiên cách có hệthống, tiểu thuyết đương đại, người đọc mởtấm chủnghĩa sơ lược đểtiếp cận với lớp người thường gọi “quan” xã hội với chân dung chân thực nó” *70+ Đánh giá vềtiểu thuyết Lửa đắng, Lê ThànhNghịcho rằng: “Đây tiểu thuyết “thếsự-đạo đức” viết cách trực diện vềhiện thực nóng bỏng đất nước hôm nay, thực nhọc nhằn công đổi mới, thực cũ, lạc hậu với kìm hãm ghê gớm đầy quyền lực, đầy thủđoạn mới, tốt đẹp, hợp quy luật, hợp lòng người quyến rũ mong manh” [66] VềNghệthuật thểhiện, Lê ThànhNghịnhận xét: “Lửa đắng chọn lối kểchuyện cổđiển, văn phong giản dị, bay bướm, văn hoa, giọng điệu mang tính thông tấn, báo chí tương đối nhanh hiệu Nhiều chỗlà dòng ý thức tác giả, nhân vật làm tăng chiều kích tâm trạng, tâm lí tăng thêm tính chân thực nghệthuật Nhiều chỗlà bình luận, trang luận sâu sắc Tác giảkhông hềtảcảnh, không hềcài đặt huyền ảo sống sít, lại có ý thức đa chất hài (đầy màu sắc chợbúa) vào chỗcần thiết (trong trưng cầu ý kiến hộbuônbán trước xây dựng chợ) [66].Đặng Văn Sinh tham luận Lửa đắng sựlệch pha thếcờcải cách hành chínhcũng phân tích kĩ giá trịhiện thực nóng hổi tác phẩm Trên báo có viết vềtác phẩm, có thểkểđến mộtsốcác viết: Nhà văn Ma Văn Kháng với viết Lửa đắng, tranh toàn cảnh hôm chia sẻ: “Đọc Lửa đắng có thú vịlà gặp gỡởđây sống thật phong phú nhiều bình diện” *24+, tác giảcũng đánh giá vềnghệthuật tổchức tựsựcủa Nguyễn Bắc Sơn: “cây bút tiểu thuyết tỏra dày dặn khéo léo cách dẫn dụ, triển khai tuyến truyện, mởrộng biên độtình tiết, thâm nhập vào gần hầu hết lĩnh vực đời sống, khêu gọi trí tò mò, thu hút sựsay mê độc giảbằng kiến thức, chi tiết kì lạlấy từcái vốn hiểu biết đầy đặn mình” *24+ Vềtiểu thuyết Gã tép riuvà tiểu thuyết Vỡvụndù xuất bản, hai, ba năm gần có sốbài báo, nghiên cứu, phê bình nhà chuyên môn Bàn vềtác phẩm Gã tép riu, Đặng Văn Sinh đặc biệt { đến Văn hóa tình dục tình yêu: “Vấn đềGã tép riu đặt nằm lĩnh vực tinh thần, phi vật thểnhưng lại nhà quản lí coi nhạy cảm, chí cấm kị” [48] Đồng thời ông có nhận xét vềnghệthuật tác phẩm: “Gã tép riu tiểu thuyết đại có tính hệthống cao, hệthống tổng quát chi phối chặt chẽđến hệthống chi tiết tác giảvận dụng chuyên nghiệp đểgài thông điệpnghệthuật hình thức phản biện xã hội ( ) phần truyện đại tựsựbao quát mối quan hệđa chiều hệthống nhân vật” [48].Đọc Gã tép riunhà nghiên cứu Bùi Việt Thắng nhận xét: “Gã tép riu tiểu thuyết hấp dẫn Đó cảm giác sảng khoái sau đọc xong Gã tép riu nhà văn Nguyễn Bắc Sơn Trước hết cần phải nói đọc tiểu thuyết hấp dẫn, theo nghĩa từnày, bối cảnh chuyện dễ(cho dù chếthịtrườngtạo tạo đà cho “trăm hoa đua nở, trăm nhà đua tiếng” quan niệm vềtính hấp dẫn văn chương thật đa dạng) ” [69] Và yếu tốmà ông muốn đềcập “một đó” hệthống nhân vật sắc nét tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn: “Nhân vật sắc nét yếu tốquan trọng tạo nên sức hấp dẫn Gã tép riu” [69] Đọc Gã tép riu, tác giảNguyễn Long đánh giá: “Thành công tác giảkhông phải đổi thi pháp tiểu thuyết mà tươi vềđềtài, vềchất liệu tiểu thuyết cảcái sựnhìn nhận, cách nhìn thực xã hội hôm mắt tỉnh táo, khách quan, khoa học với giọng hài hước, hóm hỉnh sướng tai bạn đọc” *35+Tiểu thuyết Vỡvụn, từkhi đời có nhiều báo,bài vấn giới thiệu vềtiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn như: Nhà văn Nguyễn Bắc Sơn: Vỡvụn mâu thuẫn kiến, Nguyễn Bắc Sơn ngổn ngang với Vỡvụn, Tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn: Tiếp tục ngòi bút dấn thân , Đọc “Vỡvụn” đểthấy hôn nhân không chỉcó màu hồng [75] Trong viết mìnhnhà văn Ma Văn Kháng nhận thấy: “Nguyễn Bắc Sơn am hiểu mặt, kểcảmặt trái, mặt tối tăm sống hôm nay, ông thông thạo đến chi li ngóc ngách mặt đời sống, từcao sang tớitầm thường, kểcảnhững chuyện vặt vãnh thường nhật, chí nhiều khoản đạt đến mức quái kiệt( .) Hình ảnh người công chức cán bộnhà nước hôm đặc sản gần riêng ông Nhưng đọc Vỡvụn, thấy thêm điều này: “nhân vật trí thức ông lên trí thức, kểcảtư lẫn ngôn ngữđối thoại Không có suồng sã Gã Tép Riu” [25] Bên cạnh đó, tìm thấy ởThư viện đại học Khoa học xã hội Nhân văn mạng internet, có hai luận văn thạcsĩ như: Thếgiới nhân vật tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơncủa Nguyễn Hà My –luận văn cao học Đại học Khoa học xã hội Nhân văn (ĐHQGHN) [26], luận văn tập trung nghiên cứu vềcác loại hình nhân vật tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn Tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn góc nhìn thểloại Dương Hương Ly – luận văn cao học Đại học Khoa học xã hội Nhân văn (ĐHQGHN) [36], luận văn nghiên cứu kĩ vềcốt truyện, nhân vật, ngôn ngữvà giọng điệu hai tiểu thuyết Luật đời cha Lửa đắng Còn sốcác khóa luận sinh viên đại học vềtiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn mang tính khái quát sơ lược.3.2 Tình hình nghiên cứu đềtài gia đình tiểu thuyết Nguyễn Bắc SơnĐạo diễn điện ảnh ĐỗMinh Tuấn nhận thấy trongLuật đời cha con: “nhằng nhịt mối quan hệgia đình xã hội, đan xem lẫn lộn chân thành thủđoạn, âm mưu tình, sáng đểu giả, sang trọng nhếch nhác biến tướng đời” [42, tr 537]; “Luật đời cha tiểu thuyết Việt Nam mổxẻsựvận động toàn xã hội trình đổi thay chế, sựvận động đụng chạm đến gia đình, sốphận”*42, tr 541+ Nhà nghiên cứuNguyễn Bích Thu cho rằng“Luật đời cha thểhiện rõ nhìn Nguyễn Bắc Sơn vềcuộc đời người Dường tiểu thuyết hai mảng không tách rời mà đan xem hòa quyện” *41, tr 556+ Trên báo Người Hà Nội, sốra ngày 31/03/2006, Nguyễn tượng phổbiến xã hội sựlựa chọn người phụnữđơn thân quan tâm lý giải” *77+ Chính nhà văn Nguyễn Bắc Sơncũng chia sẻvới bạn đọc sáng tạo văn chương nhà văn sẽkhông chỉdừng lại ởđó mà ông sẽcòn tiếp tục ông nhức nhối, trăn trởvà băn khoăn vềnhững điều mắt thấy tai nghe xã hội Khi mà “máu” trị, mạchchính trịvẫn rần rật huyết quản” nhà văn viết, cho đời tác phẩm tâm huyết Điều hoàn toàn mà nhà thơ Trần Đăng Khoa nhận xét: “Muốn thưởng thức văn hay, chữóng nuột, hay tài thao tác cấu trúc tác phẩm với tình tiết bất ngờlắt léo, sẽkhó tìm thấy ởNguyễn Bắc Sơn Sức mạnh ông ởkhảnăng tinh nhạy, nắm bắt vấn đềthời sựnóng hổi Mê người đọc mà không cần dùng đến phấn son đâu Đấy tài Nguyễn Bắc Sơn, sựđóng góp cần ghi nhận ông văn học đương đại”*77+.1.2.2 Quan niệm sáng tác nhà văn Nguyễn Bắc SơnCó thểgọi Nguyễn Bắc Sơn nhà văn trị, tác phẩm ông phần lớn viết vềđềtài trị, mổxẻnhững bất cập chế Bên cạnh đó, gần ông để{ khai thác mảng đềtài tâm lí xã hội ẩn sâu bên đómạchchính trịvẫn chảy xuyên suốt Bởi vậy, sựnghiệp văn chương này, quan điểm sáng tác ông mang nét cá nhân riêng biệt.Trong vấn tác giảVũ Duy Thông báo Văn nghệTrẻ, nhà văn Nguyễn Bắc Sơn thẳng thắn bày tỏquan điểm hỏi vềcuốn tiểu thuyết đầu tay: “Lúc đầu lo Sợđụng chạm chỗnọchỗkia Sau thấy ổn Viết văn thếlà sướng Có lời khen tiếng chê vềthành công Luật đời cha con, thấy trước hết nhờviệc lựa chọn đềtài Đềtài chế-tạm gọi thế, chảbiết Ai chảbàn thảo Đi đâu, ngồi đâu thảo Nhưng không viết Một đàn anh bảo tôi: Họbiết cảđấy ngại viết Vì họngại chuyện phải nghĩ Có lí cảđấy Tôi liều Có điều, người cuộc, mổxẻ, chứkhông đứng dẩu mỏchửi vào, không chửiđổng Tôi viết với tất cảđau đớn, vật vã khổsởvà với ý thức xây dựng, tháo gỡ Có lẽvì thếmà vềchủđềđặt tác phẩm, dư luận ngoài, đồng tình Điều biết viết vềcái gì? Và viết thếnào? Dù đềtài nhạy cảm, thấy có bốn chữL: cương lĩnhđúng; tâm linhsáng; lĩnhvững vàng; yếu lĩnhthạo tác phẩm sẽđứng được”[77] Nhà văn Nguyễn Bắc Sơn dám làm điều mà người khác ngập ngừng e ngại, dám nói điều mà nhiều người chỉdám suy nghĩtrong lòng Bởi thếnên có sựthành công củaLuật đời cha con-một tiểu thuyết sâu vào lòng độc giảvà đọc lên người ta có thểhình dung trước mắt vềcảmột xã hội.Lựa chọn đềtài chếnhà văn Nguyễn Bắc Sơnđã tạo nên cho mìnhmột “tạng” riêng đểthểhiện tinh thần, { thức công dân tác giả Có nhiều { kiến cho tiểu thuyết nhà văn Nguyễn Bắc Sơn dạng tiểu thuyết luận đềxã hội Tuy nhiên, nhà văn không nhà trịthuyết giáo vềcác vấn đềmột cách khô khan, cứng nhắc mà trái lại tư tưởng nghệthuật toát lên thông qua thếgiới hình tượng đa dạng sống động Theo nhà văn Nguyễn Bắc Sơn thành công trước hết tiểu thuyếtlàởđềtài, chứkhông phải ởvăn phong lối viết mới, chếquản lí hành đất nước thời kzđổi mớichưa “động bút” mổxẻmột cách kĩ lưỡng.Nói nghĩa Nguyễn Bắc Sơn chưa có nhà văn động chạm đến đềtài Tiểu thuyết thời kzsau đổi có bước tiến vượt bậc, thoát khỏi lối mòn giai đoạn trước với bứt phá vềphong cách, thểloại, đềtài Ởđó nhà văn lựa chọn cho cách viết, đường riêng Cùng nhịp đập suy nghĩ với nhà văn Nguyễn Bắc Sơn có nhà văn thập niên 80 thếkỉXX với tiểu thuyết phóng sựđược ghi chép chi tiết cẩn thận đểnói vềnhững vấn đềtiêu cực xã hội Nguyễn Mạnh Tuấn bút ỏi qua lúng túng bước đầu tư Văn học mà sách Đảng khích lệ Với Những khoảng cách lại, Đứng trước biển, Cù lao Chàm hay Khát vọng đời Nhà văn mạnh dạn nắm bắt thực tươi ởmiền Nam sau ngày giải phóng, từđó nhìn thẳng vào thực trạng đất nước thời kzđổi cơchếquản lí nhằm thểhiện mong muốn đưa đất nước thoát khỏi sựtrì trệ, bếtắc.Đến với tiểu thuyết giai đoạn mới, nhà văn Nguyễn Bắc Sơn chuẩn bịcho tinh thần đầy đủ, lối viết sáng tạo mẻ Chọn đềtài người biết đến, khó khăn không nhỏnhưng đồng thời lại lợi thếcủanhà văn Bởi lẽgắn với đềtài thường dễgây sựchú { với độc giả, trước hết lạ, lạởnội dung, cách trình bày đặc biệt tài xây dựng nhân vật tác giả Trong văn học đương đại Việt Nam, tiểu thuyết đóng vai trò quan trọng, nhắc tới thành tựu văn học không thểkhông nhắc đến tiểu thuyết Tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn lần đưa đến cho độc giảmột hướng nhìn mẻvềxã hội, hướng lên đầy khởi sắc công đổi công xây dựng đổi ngày hôm nay, chứa đựng bên nólàbiết bao mối quan hệphức tạp, đan chéo lẫn nhau: quan hệgiữa cá nhânvới cá nhân,giữa cá nhân với gia đình,giữa gia đình xã hội Thêm vào toan tính đoạt lấy quyền lợi bất cứthủđoạn Tiểu thuyết nhà văn Nguyễn Bắc Sơn đặt hàng loạt vấn đềcần giải bên cạnh dựbáo vềtương lai khiến cho người đọc phải chuyên tâm suynghĩ đểtìm giải đáp chosựtò mò củachínhmình.1.1.3 Nhà văn Nguyễn Bắc Sơn –một cách nhìn thựcViết vềnhững điều gai góc sống cần cách viết táo bạo, tiếp cận sống trực tiếp quan sát phải kĩ lưỡng Vì thếđòi hỏi ngôn ngữvăn chương phải mang tính đa nghĩa, biểu tượng ẩn dụ Nhà văn Nguyễn Bắc Sơn không hềné tránh vấn đềphức tạp sống mà mổxẻmột cách tường tận.Trong trình viết tiểu thuyết, nhà văn Nguyễn Bắc Sơn lựa chọn lối kểchuyện cổđiển với văn phong giản dị, bay bướm, văn hoa Một giọng văn mang tính thông tấn, báo chí tương đối nhanh hiệu quả, nhiều chỗcòn dòng { thức tác giả, nhân vật Chính điều làm tăng thêm tính chân thực nghệthuật Nhiều chỗlại bình luận, trang luận sâu sắc Tác giảkhông hềtảcảnh, không hềcài đặt huyền ảo sống sít, lại có { thức đưa chất hài vào chỗcần thiết Nhà văn Nguyễn Bắc Sơn biết phát huy thếmạnh kiến thức sâu rộng vềcuộc sống, điều nhà văn góp nhặt tạo thành tư liệu vô quan trọng trình sáng tácvăn chương Có lẽcũng điều mà tiểu thuyết Lửa đắngđã cho người đọc thấy tranh chân thực vềcuộc sống hôm nay, đồng thờilàm nóng lên phẩm chất công dân người Và cũngchính tạo nên thành công nhà văn Nguyễn Bắc Sơn.Quan niệmcủa nhà văn vềvăn chương sựnghiệp chínhlà kim chỉnam định hướng chosáng tác họ.Từnhững thập niênđầucủa thếkỉXXI, ngòi bút nhà văn Nguyễn Bắc Sơn có sựthay đổi mới, mạnh mẽvà toàn diện Trong tư sáng tạo mình, nhà văn sâu vào khám phá vấn đềnổi cộm mang tính thời sựởcuộc sống đại.Có thểthấy, tiểu thuyết ônglà nhữngbứtphá thểhiện quan niệmmới vềhiện thực ngườiphù hợp với thịhiếu thẩm mỹcủa công chúng Chính tính chuyên nghiệp,sựnghiêm túc,bền bỉ,sáng tạokhông ngừng nghỉđã đem lại cho Nguyễn Bắc Sơn thành côngvang dội cảphương diện nội dung nghệthuậttrongcác sáng tác tiểu thuyết Người đọc có thểnhận ởtiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơncái nhìn đa chiều nhưsựkhám phá mẻvềcon người sống đương đại Và điểm nhấn vềcách nhìn thực vấn đềhôn nhân, gia đình 1.2 Sơ đồphảhệvà mối quan hệtrong tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn1.2.1 Sơ đồphảhệvà mối quan hệgia đình tiểu thuyết Luật đời cha con, Lửa đắng -Gia đình ông Lê Hòe (tiểu thuyết Luật đời cha con, Lửa đắng) Ghi chú: Việc làm thành viên gia đình+ MẹLê Hòe: Nông dân+ Ông Lê Hòe: Chính trịviên tiểu đoàn, Cán bộcao cấp Trung ương, Cốvấn pháp luật công ty Sao Việt + Bà Phụng: Mậu dịch viên giao hàng, Cửa hàng phó, Bán tạp hóa+ Bà Mận: Nông dân+ Lê Hồi: Bộđội+ Lê Đại: Quân nhân, cán bộphòng kinh doanh tổng hợp, Giám đốc công ty Sao Việt + Thảo Miên: Phó phòng+ Kiều Linh: Nhân viên văn phòng+ Lê Cường: Du học+ Lê Thành: Cònnhỏ+ Thảo Tần: Phó hiệu trưởng, Giáo viên+ Trần Kiên: Kỹsư khí Thắng lợi, Phó giám đốc nhà máy, Phóchủtịch Uỷban nhân dân Quận, Bí thư Quận ủy+ Thùy Dương: Du học+ Missen: Bạn trai học Thùy Dương-Gia đình Trần Kiên (tiểu thuyết Luật đời cha con, Lửa đắng) MẹTrần KiênBốTrần KiênThanh Diệu(người tình)Trần KiênThảo TầnThùy Dương(con gái)Missen(bạn trai Thùy Dương)Ghi chú: Việc làm thành viên gia đình+ BốTrần Kiên: Giáo viên tiểu học năm 83 tuổi+ MẹTrần Kiên: Tiểu thương+ Trần Kiên: Kỹsư khí Thắng lợi, Phó giám đốc nhà máy, Phó chủtịch Uỷban nhân dân Quận, Bí thư Quận ủy+ Thảo Tần: Phó hiệu trưởng, Giáo viên+ Thùy Dương: Du học+ Missen: Bạn trai học Thùy Dương-Gia đình Nguyễn Việt Thụy Miên(người tình)Nguyễn Việt VợDANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO1.Lại Nguyên Ân (1999), 150 thuật ngữvăn học, NxbĐại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.2.Lại Nguyên Ân, Bùi Trọng Cường (1995), Từđiển văn học Việt Nam, Nxb Giáo dục, Hà Nội.3.M.Bakhtin (Phạm Vĩnh Cơ dịch) (2003), Lý luận thi pháp tiểu thuyết, Nxb Hội Nhà văn, Hà Nội.4.Nguyễn ThịBình (2007), Tiểu thuyết Việt Nam sau 1975 –một nhìn khái quát, Tạp chí nghiên cứu văn học(số2), tr 27 -34.5.Nguyễn ThịBình (2008), Một sốkhuynh hướng tiểu thuyết ởnước ta từthời điểm đổi đến nay, Đềtài NCKH cấp Bộ, Đại học Sư phạm Hà Nội 6.Nguyễn Minh Châu (1994),Tuyển tập truyện ngắn Nguyễn Minh Châu, Nxb Văn học, Hà Nội.7.Nguyễn ThịBình (2009), Sựbiến đổi chức gia đình trình công nghiệp hóa, đại hóa ởViệt Nam, Tạp chí khoa học trường Đại học Vinh(3B), tr 15 –23.8.Nguyễn Văn Dân (2000), Lýluận văn học so sánh, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.9.Trương Đăng Dung (1998), Từ văn đến tác phẩm văn học, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.10.Trương Đăng Dung (2004), Tác phẩm văn học trình, NxbKhoa học xã hội, HN 11.Đào ThịMỹDung (2009), Nội dung phản ánh tính dựbáo tiểu thuyết Lửa đắng Nguyễn Bắc Sơn, Tạp chí khoa học, Trường Đại học Vinh (số3B), tr 23 –31.12.Đào ThịMỹDung (2009), Cuộc đau trởdạ, Báo văn nghệ(số39), tr 21 -26.13.Đặng Anh Đào (1992), Nguồn gốc tiền đềcủa tiểu thuyết, Tạp chí văn học(số6), tr 34 -40.14.Đặng Anh Đào (1993), Sựtựdo tiểu thuyết, khía cạnh thi pháp,Tạp chí văn học(số3), tr 21 -26.15.Đặng Anh Đào (1995), Đổi nghệthuật tiểu thuyết phương Tây đại, Tạp chí văn học(số3), tr 16 -23.16.Phan CựĐệ(chủbiên) (2004), Văn học Việt Nam thếkỉXX, Nxb Giáo dục, Hà Nội.17.Nguyễn Đăng Điệp (2006), Đi qua ranh giới đểtổn tại, Báo Văn nghệ, (số4), tr 27 -33.18.Lê Bá Hán, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi (đồng chủbiên) (1992), Từđiển thuật ngữvăn học, Nxb Giáo dục, Hà Nội 19.ĐỗĐức Hiều (2000), Thi pháp đại, Nxb Hội nhà văn, Hà Nội.20.Vương Thúy Hòa (2013), Nghệthuật tựsựtrong tiểu Nguyễn Bắc Sơn, Luận văn Thạc sĩ Đại học sư phạm Thái Nguyên 21.M Kuđera (Nguyên Ngọc dịch) (1998), Nghệthuật tiểu thuyết, Nxb Đà Nẵng 22.M Kharapchenco (1984) (LệSơn Nguyễn Minh dịch), Cá tính sáng tạo nhà văn sựphát triển văn học, Nxb Tác phẩm mới, Hà Nội.23.Ma Văn Kháng(1986), Đám cưới giấy giá thú, Mùa lárụng vườn, Nxb Phụnữ, Hà Nội 24.Ma Văn Kháng (2014), Lửa đắng tranh toàn cảnh hôm nay, báo Văn nghệ, (số19), tr 17.25.Ma Văn Kháng (2014), Xung đột gia đình, xung đột nhân cách, báo Văn nghệ, (số12), tr 11.26.Nguyễn Hà My (2014), Thếgiới nhân vật tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn, luận văn cao học Đại học Khoa học xã hội Nhân văn Hà Nội.27.Tôn Phương Lan (2001), Một vài suy nghĩ vềcon người văn xuôi thời kì đổi mới, Tạp chí văn học(số7), tr 19 -25.28.Phong Lê (1997), Văn học hành trình thếkỉXX, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội.29.Nhất Linh (1961), Viết đọc tiểu thuyết, Nxb Đời nay, Sài Gòn.30.Lê Lựu (2003), Sóng ởđáy sông, Nxb Hải Phòng, Hải Phòng.31.Lê Lựu (2006), Hai nhà, Nxb Văn hóa thông tin, HN 32.Lê Lựu (2006), Thời xa vắng, Nxb Văn học, HN.33.Phương Lựu (chủbiên), Trần Đình Sử, Nguyễn Xuân Nam, Lê Ngọc Trà, La Khắc Hòa, Thành ThếThái Bình (2003), Lý luận văn học, NxbGiáo dục, Hà Nội.34.Phương Lựu -Trần Mạnh Tiến (2008), Lí luận văn học, tập 3, Tác phẩm thểloại vănhọc, NxbĐại học sư phạm Hà Nội, Hà Nội.35.Nguyễn Long (2013), Tan vỡgia đình góc nhìn Gã tép riu, Tạp chí cửa biển Hội văn nghệHải Phòng, (số3), tr 21 –25.36.Lương Dương Ly (2013), Tiều thuyết Nguyễn Bắc Sơn góc nhìn thểloại, Luận văn thạc sĩ trường Đại học Khoa học xã hội Nhân vănHà Nội.37.Nhiều tác giả(1996), Một thời đại văn học, Nxb Văn học, Hà Nội.38.DạNgân (2004),Gia đình bé mọn, Nxb Phụnữ, Hà Nội.39.NguyễnThiệnGiáp(1995),TừvựngtiếngViệt,NxbGiáodục,Hà Nội 40.Hoàng Phê (Chủ biên) (2008), Từ điển tiếng Việt, NxbKhoa học xã hội, Hà Nội.41.Hà ThịSáng (2014), Nghệthuật trần thuật tiểu Nguyễn Bắc Sơn, Luận văn Thạc sĩ Đại học khoa học xã hội Nhân văn, Đại học quốc gia Hà Nội.42.Nguyễn Bắc Sơn (2005) (2009), Luật đời cha con, Nxb Văn học, Hà Nội.43.Nguyễn Bắc Sơn (2007), Lửa đắng, Nxb Lao động, Hà Nội.44.Nguyễn Bắc Sơn (2013), Gã tép riu, Nxb Hội nhà văn, Hà Nội.45.Nguyễn Bắc Sơn (2015), Vỡvụn, Nxb Hội nhà văn, Hà Nội.46.Trần Đình Sử(2001), Văn học thời gian, Nxb Văn học, Hà Nội.47.Trần Đình Sử(chủbiên) (2004), Tựsựhọc –một sốlí luận lịch sử, Nxb Đại học sư phạm Hà Nội, Hà Nội.48.Đặng Văn Sinh (2015), Văn hóa tình dục tình yêu, Báo Văn nghệquân đội, (số775), tr 18.49.Nguyễn Trọng Tạo (1998), Văn chương cảm nhận, Nxb Văn hóa Thông tin, Hà Nội.50.Bùi Việt Thắng (biên soạn) (2000), Bàn vềtiểu thuyết, Nxb Văn hóa Thông tin, Hà Nội.51.Bùi Việt Thắng (2001), Truyện ngắn –những vấn đềlí thuyết thực tiễn thểloại, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.52.Nguyễn Đình Thi (1964), Công việc người viết tiểu thuyết, Nxb Văn học, Hà Nội.53.Hữu Thỉnh (2005), Nguyễn Bắc Sơn thành công vềmặt thểloại, Cuộc họp báo báo Văn nghệtổchức, (số112), tr 10.54.Bích Thu (2006), Cái nhìn thực người tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn, Tạp chí nhà văn, (số3), tr 21 -26 55.Bích Thu(2012), Nhà văn tóc bạc vấn đềcủa sống đương đại, báo Văn nghệ, (số10), tr 17 –23.56.ĐỗMinh Tuấn (2005), Luật đời cha con, báo Văn nghệtrẻ, (số4), tr 12 -18.57.Võ Gia Trị(2003), Đổi tư duy, sức sống cho tiểu thuyết văn chương Việt Nam, Tạp chí Nhà văn, (số4), tr 21 -27.58.Trần ThịKim Xuyến (2002), Gia đình vấn đềcủa gia đình đại, Nxb Thống kê, Hà Nội.Tài liệu tham khảo Online trang điện tử59.Như Bình (6/3/2008), Không có chí làm quan gan làm giàu:http://antgct.cand.com.vn/Nhan-vat/Khong-co-chi-lam-quan-Khong-co-gan- lam-giau-310676/60.Tô Đức Chiêu (29/5/2013), Một thăng hoa vô tích sự: http:// vanvn.net/36/3534-mot-thang-hoa-vo-tich-su.html, 29/05/201361.Hà Dương -báo Hà Nội mới, (08/01/2016), Tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn: Tiếp tục ngòi bút dấn thân:http://hanoimoi.com.vn/Tin-tuc/sach/821202/tieu-thuyet-moi-cuanguyen-bac-son-tiep-tuc-ngoi-but-dan-than62.Trần Minh Đức (2009),Một sốkhía cạnh trần thuật tiểu thuyết:http://www.talawas.org/?p=1413163.Việt Hà (Ban Thời sự)(20/01/2016), Đọc “Vỡvụn” đểthấy hôn nhân không chỉcó màu hồng:http://vtv.vn/moi-ngay-mot-cuon-sach/doc-vo-vun-de-thay-hon-nhan-khongchi-co-mau-hong-201601191452159.htm64.Nguyễn Chí Hoan (21/10/2015),Một tiểu thuyết đổi mới: http://www.chungta.com/nd/tu-lieu-tra-cuu/ngbsonluatdoi_va_chacon-4.html 65.Lê Thành Nghị(06/09/2011), Tiểu thuyết “Lửa đắng” –bộmặt tinh thần khác:http://vanvn.net/news/18/893-tieu-thuyet-lua-dang-bo-mat-tinh-thankhac.html66.Lê Thành Nghị(18/08/2012), Tiểu thuyết sựsuy thoái đạođức: http://vanvn.net/news/11/2374-tieu-thuyet-va-su-suy-thoai-dao-duc.html67.Minh Nguyễn (23/09/2013), Nhà văn trẻ tóc bạc: http://hanoitv.vn/van-hoa-ha-noi/nhavan-tre-toc-bac/33003.htv.68.Thu Thanh (17/03/2013), Từ“Lửa đắng” ngẫm vềcăn bệnh ăn bẩn công chức có quyền:http://www.chungta.com/nd/tac-phamvan-hoc/nguyen-bac-son-lua-dang.html69.Bùi Việt Thắng (30/07/2013), Bi kịch lạc quan:http://vanvn.net/news/11/3825-bi-kich-lac-quan.html.70.Vũ Duy Thông (2011), Thay lời giới thiệu cho tiểu thuyết Lửa đắng:http://tonvinhvanhoadoc.vn/van-hoc-viet-nam/doi-song-van-hoc/4644-qluadangq-buc-toan-canh-hom-nay.html71.Tọa đàm văn học (05/09/2011), Tiểu thuyết Lửa đắng nhà văn Nguyễn Bắc Sơn:http://vanvn.net/news/35/883-toa-damvan-hoc-tieu-thuyet-lua-dang-cua-nhà-van-nguyen-bac-son.html.72.Công Minh (10/09/2010), Tiểu thuyết Lửa Đắng -Bức tranh tha hóa quyền lực:http://tuanvietnam.net/201009-10-tieu-thuyet-lua-dang-buc-tranh-tha-hoa-quyen-luc73.Cao Minh –báo công an nhân dân (08/04/2016), Nguyễn Bắc Sơn ngổn ngang với “Vỡvụn”: … v gia đình tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn Chương 3: Một sốphương thức thểhiện đ tài gia đình tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn Chương 1:CUỘC ĐỜI VÀ QUÁ TRÌNH SÁNG TẠO TIỂU THUYẾTCỦA NGUYỄN BẮC SƠN 1.1 Nguyễn. .. gia đình tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn , muốn tìm hiểu gia đình với tư cách vấn đềnóng dòng văn chương thếsựvà vấn đềquan trọng đặt xã hội đương đại. tiểu thuyết vềmảng gia đình nói chung tiểu thuyết. .. nhiều báo,bài vấn giới thiệu v tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn như: Nhà văn Nguyễn Bắc Sơn: Vỡvụn mâu thuẫn kiến, Nguyễn Bắc Sơn ngổn ngang với Vỡvụn, Tiểu thuyết Nguyễn Bắc Sơn: Tiếp tục ngòi bút dấn

Xem thêm :  Kinh nghiệm du lịch bụi Hong Kong

– Xem thêm –

Xem thêm: Đề tài gia đình trong tiểu thuyết của Nguyễn Bắc Sơn, Đề tài gia đình trong tiểu thuyết của Nguyễn Bắc Sơn, Đề tài gia đình trong tiểu thuyết của Nguyễn Bắc Sơn

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Giáo Dục

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button