Wiki

Đặc sắc nội dung và nghệ thuật trong thơ tình r TAGORE

Ngày đăng: 13/10/2020, 10:22

MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU 1 Lý chọn đề tài .1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề .2 Đối tượng, phạm vi, mục đích nhiệm vụ nghiên cứu 4 Phương pháp nghiên cứu 5 Đóng góp đề tài Cấu trúc đề tài CHƯƠNG 1: ĐẶC SẮC NỘI DUNG THƠ TÌNH R TAGORE 1.1 Khái niệm nội dung tác phẩm văn học 1.2 Những đặc sắc nội dung thơ tình R Tagore 1.2.1 Miêu tả nhiều cung bậc cảm xúc tình yêu 1.2.1.1 Tình yêu gắn liền với niềm thương nhớ 1.2.1.2 Tình yêu gắn liền với niềm hạnh phúc 12 1.2.1.3 Tình yêu khát vọng chiếm hữu 14 1.2.1.4 Tình yêu gắn với nỗi đau .17 1.2.2 Thể tính triết lí sâu sắc tình u 20 1.2.2.1 Tình yêu cần giản dị 21 1.2.2.2 Tình u bí ẩn .24 1.2.2.3 Tình u hy sinh, cảm thơng, bao dung cao thượng 27 1.2.2.4 Tình yêu ẩn chứa kì diệu 31 CHƯƠNG 2: ĐẶC SẮC NGHỆ THUẬT THƠ TÌNH R TAGORE 34 2.1 Khái niệm hình thức tác phẩm văn học .34 2.2 Những nét đặc sắc nghệ thuật thơ tình R Tagore 35 2.2.1 Kết cấu 35 2.2.1.1 Kết cấu nghịch lý 36 2.2.1.2 Kết cấu tạo bất ngờ 41 2.2.2 Ngôn ngữ 44 2.2.2.1 Ngôn ngữ thơ giản dị, sáng 45 2.2.2.2 Ngôn ngữ thơ hàm súc 47 2.2.2.3 Sử dụng câu giả định .51 2.2.2.4 Sử dụng biện pháp nhân hóa so sánh .54 2.2.3 Một số biện pháp nghệ thuật khác 59 2.2.3.1 Dùng thiên nhiên để bộc lộ cảm xúc .59 2.2.3.2 Sử dụng hình ảnh đôi mắt .65 2.2.3.2 Sử dụng câu chuyện cổ gắn với tôn giáo 69 KẾT LUẬN 75 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 78 PHẦN MỞ ĐẦU Lý chọn đề tài 1.1 Nói đến Tagore người ta nói thường đến thần bí, tục, giới tơn giáo, xa lạ hẳn với sống thường ngày Những người vừa gặp Tagore lần đầu nhìn thấy ảnh Tagore có ý nghĩ giống vị thánh Trong suốt 65 năm sáng tác không mệt mỏi, Tagore để lại gia tài đồ sộ phong phú tác phẩm văn học nghệ thuật Tagore thử bút nhiều lĩnh vực văn học nghệ thuật lĩnh vực ông đạt thành tựu huy hồng Trong lĩnh vực văn học ơng sáng tác 52 tập thơ, có tập xuất sau ông qua đời Qua số tập thơ tiếng Thơ Dâng, Tặng phẩm người yêu, Người làm vườn Tagore tạo nên phong cách thơ độc đáo Tagore thường nhắc đến nhà thơ tình tiếng giới Tagore có hai tập thơ tình tuyệt diệu: Người làm vườn, Tặng phẩm người u, ngồi cịn số tập thơ Những chim bay lạc, Người thoáng Thi nhân tự nhận Người làm vườn, chăm sóc cho khu vườn tình nhân gian nở rộ ngát hương thơm Bài số hai tập thơ người làm vườn lời tun ngơn vai trị nhà thơ Ơng muốn làm triết gia ngồi trầm tư, chiêm nghiệm sống chết “Tơi để mắt nhìn, liệu trái tim trẻ dại, lạc lồi có gặp liệu đôi mắt hăm hở cầu mong giai điệu, giai điệu có đến để đánh tan im lặng thay họ mà nói nên lời Ai mà dệt ca đắm đuối họ ngồi bên bờ đời, trầm ngâm nghĩ đến sống chết giới bên kia” [3; 40] Tìm hiểu thơ tình Tagore giúp hiểu sâu sắc cung bậc cảm xúc tình u, tính triết lí phương diện nghệ thuật thơ tình Tagore 1.2 Ngay từ lúc học Trung học Phổ thông nghe câu thơ gửi cho người yêu mang đầy tâm trạng người yêu thơ tình số 28 Tagore Điều tạo nên hứng thú để chúng tơi tiếp tục tìm hiểu sâu thơ tình Tagore Vẻ đẹp văn học giới nói chung, văn học Ấn Độ nói riêng nghệ thuật thơ tình Tagore thứ ma lực thu hút chúng tôi, thúc sâu tìm hiểu thơ tình Tagore Chọn đề tài giúp thỏa mãn niềm đam mê, u thích thơ tình Tagore đồng thời chúng tơi muốn làm cho người u thích thơ tình Tagore thêm u thích hiểu nó, người chưa tìm hiểu thơ tình Tagore có thêm lời gợi ý thú vị để tìm hiểu thơ tình nhà thơ tình tiếng Ấn Độ giới 1.3 Thơ tình Tagore đưa vào giảng dạy chương trình Đại học Trung học Phổ thông Trên giảng Đường đại học có dịp tìm hiểu nghiên cứu cách tồn diện đời, nghiệp văn học thơ ca Tagore Trong chương trình Trung học phổ thơng, thơ tình số 28 tìm hiểu lớp 11, tập Chọn đề tài tìm hiểu thơ tình Tagore giúp chúng tơi có thêm kiến thức để sau giảng dạy thơ Tagore Trung học Phổ thông đạt chất lượng tốt Lịch sử nghiên cứu vấn đề Ở Ấn Độ giới có số cơng trình nghiên cứu thơ tình Tagore Do hạn chế ngoại ngữ, sau điểm qua số tài liệu dịch tiếng Việt Cuốn Văn học Ấn Độ giáo sư Lưu Đức Trung cho người đọc thấy toàn đời, tư tưởng, nghiệp sáng tác nội dung, nghệ thuật thơ Tagore Tác giả số quan niệm tình yêu thơ tình Tagore: “Con người sinh cõi đời phải u, hạnh phúc, nhu cầu sống lửa ánh mặt trời cần cho người vậy” [29; 162] Tác giả khẳng định: “Tagore yêu say đắm, viết nhiều thơ tình, xem Henrich Hainơ Ấn Độ” [29; 162] Đánh giá thơ tình Tagore, giáo sư Lưu Đức Trung cho rằng: “Tình u thơ Tagore khơng có dung tục tầm thường khơng phải thứ tình u rầu rĩ, rên xiết, khơng phải thứ tình u q cao siêu, q lí tưởng Tagore tìm hịa hợp hai tâm hồn, tìm tự tình u” [29; 163] Nhưng “Trong tình u khơng dễ dàng tìm hịa hợp tâm hồn, tìm rồi, đâu hiểu hết nó, biết trọn nó” [29; 163] Trong Tác gia, tác phẩm văn học nước nhà trường Rabindranath Tagore Lê Nguyên Cẩn chủ biên, tác giả đề cập đến vấn đề: Quan niệm nghệ thuật Tagore sống, người, hạnh phúc tình yêu; bút pháp thực – lãng mạn, huyền ảo, chất trữ tình – triết lí, tác giả khái quát nghệ thuật thơ ca Tagore khẳng định: “Tagore sáng tạo nên phong cách thơ độc đáo Đó thành cơng lớn nghiệp thơ ca ơng Chúng ta bước đầu nhận diện phong cách thơ Tagore qua số nét độc đáo quan niệm nghệ thuật ông sống, người, ngôn ngữ thơ, tính trữ tình kết hợp với triết lí, chất hiên thực hòa quyện yếu tố lãng mạn, huyền ảo” [3; 24,25] Tác giả cho Tagore hóa thân làm tình nhân làm triết gia vừa thổ lộ cảm xúc, vừa triết lí, chiêm nghiệm tình yêu Con người tình nhân say đắm hài hòa với người triết gia sâu sắc thành thể bất phân thơ Trong Thơ Tagore Đào Xuân Quý chọn dịch giới thiệu, tác giả giới thiệu cách đầy đủ đời, nghiệp thơ ca Tagore có nhận định sắc bén thơ tình Tagore: “Tagore khơng sa lầy vào thứ tình yêu tầm thường, dung tục ta thường thấy số nhà thơ phương Tây, lại thứ tình u lí tưởng q mức khơng tìm đất “Chúng ta khơng đưa tay vào cõi hư vơ để tìm vật khơng mong tìm được” Cái điều nhà thơ tìm hịa hợp hai tâm hồn, gần gũi hai trái tim chung nhịp đập” [25; 24] “Tagore hầu hết tình nhân mặt đất này, có tham vọng, khát khao có nhiều khổ đau, quằn quại ln ln cảm thấy có xa cách người yêu” [25; 25] Cuốn R Tagore tuyển tập tác phẩm, tập hai, Lưu Đức Trung tuyển chọn giới thiệu tập hợp đầy đủ tác phẩm tiêu biểu Tagore, cung cấp nhiều viết Tagore hữu ích cho tìm hiểu nghiệp sáng tác ông Trong viết Tagore – nhà thơ tình tiếng Lưu Đức Trung lần khẳng định thơ tình Tagore dồi sống, phần thiếu sống người Tác giả nói mối tình Tagore ảnh hưởng đến thơ ông nào, đồng thời khẳng định: “Chủ đề tình yêu trở trở lại nhiều lần thơ Tagore Thơ tình Tagore có nhiều dáng vẻ khác chung nhạc điệu Đọc thơ tình Tagore ta nghe văng vẳng bên tai giai điệu êm du dương trầm bổng, đôi lúc lắng sâu vào tâm linh ta cảm xúc khó tả Có lúc buồn buồn nhạc cầu kinh, có lúc réo rắt tiếng sáo gợi cho ta niềm vui Đó tình ca tuyệt diệu” [28; 854] Trong tình u có người ln tìm đẹp vẻ bề ngồi Tagore ln tìm vẻ đẹp tâm hồn, giáo sư Lưu Đức Trung làm rõ điều viết mình: “Có người tìm đẹp dung nhan, thân thể Ngược lại Tagore tìm đẹp tâm hồn Sắc đẹp giống hoa hồng dễ bị tàn lụi Có kẻ ham bơng hồng đẹp, cố hái cho bị gai hồng đâm vào tay cố ấp ủ vào ngực đem nhà, đến lấy thơi cánh hoa rơi rụng hết cịn lại nỗi đau” [28; 857] Hạnh phúc tình yêu hịa hợp hai tâm hồn, có hịa hợp tác giả làm sáng tỏ điều này: “Tình yêu anh em khăng khít chung đời, gắn bó máu thịt thật kì lạ em không hiểu biết anh cách trọn vẹn Sự trọn vẹn tình u vơ hạn Thật nghịch lí, tình u ln khát khao biết trọn nó” [28; 859], hay hạnh phúc đơn giản tin u hịa hợp: “Nếu người tình biết hướng trọn vẹn để nắm bắt, để khám phá, sáng tạo cơng việc hạnh phúc, muốn có hạnh phúc tình u khơng ngày nhân lịng tin u, hịa hợp rót đầy cốc rượu vậy” [28; 859] Ngoài viết, nghiên cứu cịn có số viết rải rác trang mạng sách Trung học Phổ thông có viết thơ tình số 28 – thơ tình hay giới: Tình yêu đồng điệu, hòa hợp, dâng hiến tâm hồn, tin yêu hiểu biết, chia sẻ lẫn Nhưng trái tim người, giới tâm hồn người lại cõi bí mật lớn lao Chính vậy, việc tìm tới đồng điệu, chan hịa vào giới tâm hồn người u ln khát khao không vươn tới Điều tạo nên vẻ hấp dẫn mn đời tình yêu Qua bao quát số tài liệu chúng tơi nhận thấy chưa có chun luận viết cách đầy đủ sâu sắc thơ tình Tagore Trên sở tìm hiểu hệ trước, mạnh dạn tiếp tục tìm hiểu thơ tình Tagore qua số tác phẩm tiêu biểu nhà thơ xuất sắc Đối tượng, phạm vi, mục đích nhiệm vụ nghiên cứu 3.1 Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu đề tài thơ tình Tagore 3.2 Phạm vi nghiên cứu Nghiên cứu đặc sắc nội dung nghệ thuật thơ tình Tagore Văn khảo sát Thơ Tagore Đào Xuân Quý chọn dịch giới thiệu, nxb Văn học, Hà Nội, 1979 3.3 Mục đích nghiên cứu Làm bật tài nghệ thuật Tagore thơng qua việc phân tích đặc sắc nội dung nghệ thuật thơ tình ơng 3.4 Nhiệm vụ nghiên cứu Phân tích luận cứ, luận chứng, so sánh đồng đại, lịch làm sáng tỏ đặc sắc nội dung nghệ thuật thơ tình Tagore 4 Phương pháp nghiên cứu Khi nghiên cứu đề tài sử dụng phương pháp sau: Phương pháp thống kê: Chúng thống kê thơ tình Tagore tập Người làm vườn, Tặng phẩm người yêu số tập Những chim bay lạc, Mùa hái quả, Người thoáng hiện… Những số liệu thống kê làm sở để chúng tơi phân tích, đáng giá xác thơ tình Tagore Phương pháp phân tích: Chúng tơi dựa vào phân tích tác phẩm để làm bật tình ý câu thơ, thấy triết lí tình u thơ tình Tagore Chúng tơi phân tích hai phương diện nội dung nghệ thuật, bám sát vào văn thơ để có tính xác cao Trong q trình phân tích hướng đến mối liên hệ ý thơ, câu thơ đoạn thơ với để thấy rõ chất lãng mạn thơ tình Tagore Phương pháp so sánh: Chúng so sánh đồng đại lịch đại, đặt thơ tình Tagore mối quan hệ đa chiều để làm bật khác biệt thơ tình Tagore với nhà thơ tình khác giới Đóng góp đề tài Đề tài cách cụ thể, chi tiết nét đặc sắc nội dung nghệ thuật thơ tình Tagore, từ làm bật tài sáng tạo nghệ thuật vị trí ơng thi đàn Ấn Độ nói riêng, văn học giới nói chung Đề tài nguồn tư liệu góp phần giúp người đọc hiểu thêm thơ tình Tagore Cấu trúc đề tài Ngoài phần mở đầu kết luận, đề tài bao gồm hai chương: Chương 1: Đặc sắc nội dung thơ tình Tagore Chương 2: Đặc sắc nghệ thuật thơ tình Tagore CHƯƠNG 1: ĐẶC SẮC NỘI DUNG THƠ TÌNH R TAGORE Thơ tình Tagore chiếm vị trí quan trọng kho tàng thơ ca giới Thơ của ông làm cho người tin tưởng vào sống, thấm nhuần tính nhân đạo, đánh thức tình cảm tốt đẹp vốn có để họ tin vào tương lai, tin vào sống Và thứ tình cảm tốt đẹp người đó, tình u lứa đơi chiếm vị trí quan trọng Tình u cho người ta thêm sức mạnh, thêm hứng khởi, hăng say, đặc biệt cịn có sức mạnh tái sinh Có lẽ mà đề tài tình u với nhiều nhà thơ nguồn cảm hứng không vơi cạn Với Tagore thi sĩ đa cảm, thơ tình nhiều bị ảnh hưởng tình ơng, trở thành chất xúc tác tuyệt vời làm nên thành công Tagore mảng thơ tình Chắc hẳn thơ tình bất hủ kết tinh từ tình cảm thực, tình thực mà ơng trải qua Tagore viết nhiều thơ nói tình u, song tình u thơ khơng phải tình u thơng thường mà chứa đựng tâm tình, chân thành, sáng, tế nhị tâm hồn người yêu Sau đây, trình bày khái niệm nội dung tác phẩm văn học nét đặc sắc nội dung thơ tình R Tagore hai phương diện: Những cung bậc cảm xúc tính triết lí 1.1 Khái niệm nội dung tác phẩm văn học Nội dung tác phẩm bắt nguồn từ mối quan hệ văn học với thực Đó mối quan hệ định người tượng đời sống phản ánh Đó vừa sống ý thức, vừa ý thức cảm xúc, đánh giá sống Nói cách khác, “Nội dung tác phẩm văn học thể thống khách quan chủ quan, có phần nhà văn khái quát, tái đời sống khách quan vừa có phần bắt nguồn từ cảm xúc, huyết mạch, lý tưởng tác giả” [16; 250] Quả vậy, tác phẩm văn học tái lại đời sống, làm nhớ đến thực Ở Châu Âu, Arixtốt nói đến “mơ phỏng” tính cách, hành động để tạo nên nội dung nghệ thuật Hêghen phát sâu sắc nội dung tính cách người ý thức nghệ thuật Ông cho rằng, chất lí trí, tinh thần đời sống lịch sử xã hội tự bộc lộ hình tượng nghệ thuật nghệ sĩ có khuynh hướng nắm bắt thực hình thức nó, cịn thân sức mạnh tinh thần nghệ sĩ nhà triết học khơng coi trọng, phải đến nhà dân chủ cách mạng Nga Bêlinxki, Sécnưsepxki, với ý thức sứ mệnh cải tạo xã hội văn học, phương diện chủ quan nội dung tác phẩm nhấn mạnh Ơng nói tới ba khía cạnh nội dung văn học là: a) “Tái hiện tượng thực mà người quan tâm”, b) “Giải thích sống, cho tốt hơn”, c) “đề xuất phán xét tượng mơ tả” Ơng khẳng định: “Thể phán xét tác phẩm ý nghĩa tác phẩm nghệ thuật, nhờ nghệ thuật đứng vào hàng hoạt động tư tưởng đạo đức người” [16; 250] Nhưng nội dung tác phẩm văn học số cộng đơn giản hai phương diện khách quan, chủ quan mà quan hệ biện chứng xuyên thấm lẫn chúng Nội dung đích thực tác phẩm sống lý giải, đánh giá, ước mơ, nhận thức lý tưởng, nỗi niềm hóa thành máu thịt hiển hiện, khái niệm thực khái niệm lý tưởng tình cảm Nhà thơ Mai Thanh Du đời Tống (Trung Quốc) nói tới nội dung thơ mà “Tác giả cảm thụ lòng, người xem cảm thụ ý, hồ khó nói lời” [16; 251] Nội dung tác phẩm văn học quan hệ chủ quan – khách quan sống động đánh thức dậy lịng, tiếp nhận tác phẩm Maiacốpxki nói: “Phải làm cho người đọc không phát phiền với tư tưởng sân khấu, mà đem theo tư tưởng rời khỏi nhà hát” [16; 251] Brết hiểu nội dung tác phẩm Vở kịch Mẹ can đảm đứa kể người mẹ bắt bày kiếm ăn chiến trận phi nghĩa Mặc dầu chiến tranh cướp hết người con, bà khơng tỉnh ngộ Có người yêu cầu tác giả làm cho nhân vật tỉnh ngộ hiểu chất khốc liệt chiến tranh, Brết cho rằng: “Nhiệm vụ tác giả khơng phải làm cho mẹ can đảm rốt bừng tỉnh, mà làm cho người xem cảm nhận điều đó” [16; 251] Như nội dung tác phẩm giản đơn tái hiện thực miêu tả, ý nghĩa trừu tượng nhà văn, mà quan hệ chủ quan – khách quan dấy lên tác phẩm Đó nội dung tồn vẹn, phong phú, nhiều bình diện độc đáo nghệ thuật đòi hỏi phải thể qua hình thức nghệ thuật, khơng thể thơng báo lời Nội dung tác phẩm bao gồm nhiều yếu tố: Đề tài, chủ đề, tư tưởng tác phẩm 1.2 Những đặc sắc nội dung thơ tình R Tagore 1.2.1 Miêu tả nhiều cung bậc cảm xúc tình yêu Khi yêu thường trải qua nhiều cảm xúc khó nói thành lời, cung bậc cảm xúc thay đổi tồn Tagore vậy, ông yêu say đắm bộc lộ, diễn tả hết cảm xúc rung động thơ Cảm xúc thơ ông phong phú, chân thực với nhiều sắc thái: Tình u gắn với niềm vui hạnh phúc, hân hoan, rạo rực say mê, thương nhớ dư vị nỗi buồn, đau khổ, đắng cay, tuyệt vọng Tagore quan niệm tình u nhân tính thiêng liêng Con người ta sinh cõi đời phải u, hạnh phúc, nhu cầu sống lửa ánh mặt trời cần cho người Vì vậy, thưởng thức tác phẩm Tagore, ta thấy thơ ơng nói lên tất cung bậc cảm xúc, rung động tình u dù nhỏ Qua đó, ta thấy phong cách thơ tình Tagore vừa lãng mạn, tinh tế, nhạy cảm, giàu cảm xúc lại vừa nhẹ nhàng, sâu lắng, thâm nhập vào cõi lòng độc giả 1.2.1.1 Tình yêu gắn liền với niềm thương nhớ Tagore mệnh danh nhà thơ đa tình Ông làm bạn với nhiều cô gái trẻ có học thức Khi gặp gỡ gái ấy, ơng có tình cảm sâu lắng đọng lại Sau bôn ba khắp nơi trải qua nhiều mối tình, theo xếp gia đình, ơng trở q lấy vợ nhỏ tuổi, học, sắc tên Mrinalini Đêvi Một hôn nhân chênh lệch, khiến người dân Ấn Độ cho rằng: Ông trời thật khéo xe duyên, lại đặt hôn nhân không chút lãng mạn vào người lãng mạn đất nước Ấn Độ Nhưng ngờ Tagore ngày u vợ bé nhỏ mình, họ yêu thương chung sống với hạnh phúc Tagore thường làm thơ tặng vợ với câu thơ nhiều cảm xúc:“Em ơi, thi sĩ em định viết trường ca Nhưng than ôi! Anh vơ tình để trường ca đụng phải mắt cá chân em thật tai hại tan thành mảnh thơ rơi lả tả chân em!” Năm 1902, vợ ông qua đời lúc 37 tuổi để lại ông sầu muộn Từ ông làm nhiều thơ tặng vợ nói lên nỗi nhớ thương người vợ yêu quý mình: Lúc chết Người để lại nỗi buồn người Về đọng lại hạt sương nhỏ em ơi! (Sương nắng – Puskin) Những giọt sương sớm mai thứ mong manh mặt trời lên cao lúc biến Thời điểm mà “hấp hối” lại lúc tỏa sáng Sương mà nắng nhảy múa tạo nên tranh long lanh tuyệt đẹp Nhà thơ Puskin phải lên ngắm nhìn giọt sương mong manh “Sương nắng” thổi vào tâm hồn gió lành hình ảnh thơ tươi sáng, long lanh Sương nắng hình ảnh tươi đẹp thiên nhiên, hịa quyện vào tạo thành tranh thiên nhiên tươi đẹp tràn đầy sức sống Nhưng thế, ẩn chứa hình ảnh thiên nhiên tươi đẹp hình ảnh người, tình yêu, sương em nắng anh Sử dụng thiên nhiên để bộc lộ cảm xúc, thơ đọng lại lòng người tình yêu nồng nàn, đằm thắm với cần thiết có “biển xanh cần sóng, thăng hoa “sương nắng” thủy chung hạt sương bé nhỏ “Em sương đọng muôn vàn nỗi nhớ… Soi mặt trời mãi chẳng tàn phai” để tỏa sáng, vĩnh viễn vũ trụ “Đáng yêu hạt sương nhỏ hiền lành… Anh nắng với sắc tình bất diệt” Thiên nhiên thơ Tagore phong phú đa dạng, biểu cho hồn mỹ thực Những hình ảnh thiên nhiên nhìn rời rạc, lại liên kết chặt chẽ với tổng thể trở thành phương tiện hữu hiệu thể tiếng nói trữ tình – triết lý thâm trầm, tinh tế nhà thơ Như vậy, thiên nhiên thơ Tagore sử dụng linh hoạt, mang tính cá thể hóa cao độ, ln gắn liền với trạng thái cảm xúc cụ thể nhà thơ Thiên nhiên Tagore sử dụng phương tiện để bộc lộ cảm xúc triết lí tình u thơ tình ơng 2.2.3.2 Sử dụng hình ảnh đơi mắt Tạo hóa ban cho hình hài với đầy đủ ngũ quan: mắt thấy, tai nghe, mũi ngửi, lưỡi nếm tay chân sờ mó với tất tâm linh cảm xúc để tận hưởng đẹp đời, vũ trụ thiên nhiên bao la, bát ngát Trong giác quan ấy, “đơi mắt” biểu tượng niềm tin, tình u, hi vọng Nhờ có “đơi mắt” mà người khám phá, tìm tịi giới huyền ảo mn màu mn vẻ quanh 65 Khi nói hình ảnh “đơi mắt”, có số nhận định rằng: “Để định nghĩa đơi mắt thiết tưởng chẳng có câu ý nghĩa bằng: “Đôi mắt cửa sổ tâm hồn” (Eyes are the window to the soul) Câu danh ngôn bất hủ lưu truyền từ lâu rồi, bắt nguồn từ câu nói nhà hiền triết Marcus Tullius Cicero, trị gia lỗi lạc nhà hùng biện đại tài La Mã: “Ut imago est animi voltus sic indices oculi.” (The face is a picture of the mind as the eyes are its interpreter) Khuôn mặt chân dung tâm hồn đôi mắt làm công việc diễn giải Tâm hồn người nhà kín cổng cao tường, mà biết chứa đựng gì? Tâm hồn bình ngun bát ngát, chân trời vơ thủy vô chung… Tâm hồn phức tạp, đa dạng, muôn màu, mn tình… Muốn nhìn thử tâm hồn ẩn mật chứa gì, có “đơi mắt” huyền ảo kì bí làm điều Tất tình cảm biến biến thiên người: yêu thương, giận hờn, oán ghét, khổ đau… dồn vào mắt Đơi mắt dịu dàng lặng thinh, khơng nói thật nói nhiều, lời trần tình vơ ngôn” [7; 1] Cũng nhiều nhà thơ, nhà văn khác, Tagore vận dụng sáng tạo hình ảnh “đơi mắt” vào trang thơ khiến thơ ơng có hồn hơn, sống động cịn lại trái tim người đọc Khi tiếp xúc với thơ tình R Tagore, dễ dàng bắt gặp hình ảnh “đơi mắt” Hình ảnh xuất nhiều thơ tập Người làm vườn Với tư cách triết gia, nhà thơ ln tìm hiểu, khám phá chất tình yêu Thi nhân băn khoăn tự hỏi: “Tình yêu đâu?” Trong thơ số 16, nhà thơ khẳng định tình yêu đôi mắt: Tay nắm chặt tay, mắt dừng lâu mắt Câu chuyện lòng ta bắt đầu (Bài số 16 – Người làm vườn) Cũng có quan niệm tình u “đôi mắt” nên nhà thơ dùng “đôi mắt” để phân tích tâm lí, để miêu tả giới nội tâm người, chứng minh “đơi mắt” nguồn tình u “Mắt dừng lâu mắt”, hai người yêu nhau, cần nhìn vào mắt đủ hiểu tình cảm mà đối phương dành cho sâu đậm Đôi mắt cửa sổ tâm hồn, điều khiến người ta nhớ nhung xa cách: Những đêm dài hành quân nung nấu 66 Bỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu (Đất nước – Nguyễn Đình Thi) Theo Tagore, tình u đơi mắt, từ “cửa sổ tâm hồn” “Đôi mắt” trau chuốt, nâng niu, chiều chuộng suy tôn nhiều thơ tình diễm tuyệt, dịng nhạc ru ngủ tâm hồn người “Đôi mắt” làm cho thi ca đầy hương vị, màu sắc nồng nàn sống động Hình ảnh “đơi mắt” cịn xuất nhiều thơ khác Tagore: Và hai cặp mắt say nồng Cầu xin điệu nhạc Để phá tan lặng im nói giùm cho họ (Bài số – Người làm vườn) Tuổi trẻ đến ta Và nói thực với ta Làm mắt Lại có màu ngây dại? (Bài số 25 – Người làm vườn) Đôi mắt em ánh lên nụ cười nghi ngại (Bài số 40 – Người làm vườn) Hay: Đôi mắt băn khoăn em buồn Đơi mắt em muốn nhìn vào tâm tưởng anh Như trăng muốn vào sâu biển Anh để đời anh trần trụi mắt em (Bài số 28 – Người làm vườn) “Đơi mắt” tình u trước mắt Phải Tagore muốn lấy cửa sổ tâm hồn để thay lời muốn nói? Chúng ta thấy đơi mắt khơng phải đôi mắt sáng ngời mà đôi mắt băn khoăn gái muốn nhìn vào tâm tưởng chàng trai Cái buồn từ đôi mắt nói hộ người gái nhiều, gái muốn tin chàng trai cô gái sợ chàng trai gian dối cô Cô mong muốn hiểu hết ngõ ngách, tâm hồn chàng trai cô băn khoăn khơng biết điều 67 có hay khơng Cơ gái cố gắng kiểm sốt biên giới vơ hình ấy: “Như trăng muốn vào sâu biển cả” Đó khát vọng muốn hòa hợp tâm hồn người yêu, khát vọng tác giả nâng lên tầm cao vũ trụ, vầng trăng lặn vào sâu biển cả, đại dương với mn vàn sóng u thương rì rào vơ tận Ánh trăng ghì lấy đại dương, dù nhỏ bé sức lay động, kết dính thật diệu kì Như vậy, “đơi mắt” hình ảnh Tagore nói đến nhiều, chất liệu thi ca góp phần làm nên thi phẩm tuyệt vời Thật vậy! “Đôi mắt” cửa sổ tâm hồn với người si tình Tagore làm thơ chắn thiếu Đôi mắt thay lời muốn nói, nói lên tâm tư tình cảm người yêu mà lời nói hay hành động chẳng thể diễn giải được, thay người nói lên tâm tư tình cảm cách rõ nhất, tinh tế sâu sắc Tình u bắt nguồn từ đơi mắt, đôi mắt thơ ông không bắt đầu tình u mà đơi mắt cịn thể tâm tư tình cảm, trạng thái, cảm xúc người Khi nhìn vào đơi mắt người u, nhân vật trữ tình thấy nhiều điều mà chẳng cần đối phương phải nói Ơng hồng thơ tình Việt Nam sử dụng hình ảnh “đôi mắt” làm chất liệu thơ: Đôi mắt người u, vực thẳm! Ơi trời xa, vừng trán người yêu (Xa cách – Xuân Diệu) Hay thơ khác Xuân Diệu xuất hình ảnh “đơi mắt”: Hoa đẹp hoa nhìn với mắt em Cửa sổ khung có hình em Tách nước ngón tay em cầm Quyển sách chao đèn bóng em đọc mở Vũ trụ chốn anh gặp em Thời gian nơi anh với em sinh thời đại Em ơi! Em mở cho anh Cánh cửa vô cùng, xin khép lại (Hoa đẹp hoa nhìn với mắt em – Xuân Diệu) Nhà thơ Puskin – “Mặt trời thi ca Nga” có nói hình ảnh “đơi mắt” thơ mình: 68 Em bảo: “Anh đi” Sao anh không đứng lại? Em bảo: “Anh đừng đợi” Sao anh vội ngay? Lời nói thoảng gió bay Đơi mắt huyền đẫm lệ Sao mà anh dại Khơng nhìn vào mắt em (Em bảo anh đi – Puskin) “Đôi mắt” “Em bảo anh đi” Puskin đôi mắt long lanh tình u mà “đơi mắt huyền đẫm lệ”, đôi mắt hờn trách Cô hờn trách người u người u khơng hiểu Con gái nói có khơng, nói khơng có Vậy mà chàng trai chẳng hiểu cô gái, chàng trai khơng chịu nhìn vào đơi mắt u thương, đơi mắt gái mà lại tin vào câu nói “nói khơng thành có” cơ, để khơng hiểu lịng cơ, làm gái phải buồn Như Tagore thành công việc sử dụng hình ảnh “đơi mắt”, ơng sử dụng linh hoạt hình ảnh thơ thể cảm xúc nhân vật trữ tình Dùng tĩnh để tả động, dùng hình ảnh “đơi mắt” vơ ngơn để nói điều sống dậy lịng Tình yêu bắt nguồn từ đôi mắt giận hờn, trách móc thể qua đơi mắt Chính “đơi mắt” làm cho thơ Tagore thêm hương vị, màu sắc nồng nàn tình u đơi lứa 2.2.3.2 Sử dụng câu chuyện cổ gắn với tôn giáo Theo Từ điển thuật ngữ Phổ thông (Ts Phan Ngọc Liên) tơn giáo “hình thái ý thức xã hội xây dựng lòng tin sùng bái thượng đế, thần linh”, “Tổ chức người tín ngưỡng, tin thờ nhiều vị thần tiến hành cúng lễ theo nghi thức, chấp hành quy định giáo lí đặt ra, đạo Phật thờ Thích Ca Mâu Ni, đạo Thiên chúa thờ chúa Giêsu, đạo Hồi thờ Thánh Ala” [13; 418] Thiên đường R Tagore cõi đời này, niềm vui, niềm hạnh phúc chúng ta, tình u R Tagore có kể lại câu chuyện tu sĩ khổ hạnh cố hành xác để sớm lên thiên đàng 23 69 – Người thoáng hiện: Thầy tu khổ hạnh, hai mắt nhắm nghiền tự hành xác rừng sâu; Thầy muốn lên thiên đường Thầy tu khổ hạnh hành xác khắc khổ thần thánh kinh ngạc tự hỏi cõi trần lại có người thích lên thiên đường đến Khơng ngờ ngày tháng khắc khổ có gái hái củi đến: Nhưng cô gái hái củi mang đến cho thầy trái bọc tà áo nước suối đựng cốc làm Trước quan tâm, chăm sóc gái hái củi, vị tu sĩ – người tâm để đến với thiên đường, trình hành xác cô gái hái củi tưởng chừng vượt qua thử thách “Vị chúa tể thiên đường” Nhưng đến hành xác hoàn thành, vị chúa tể người báo cho biết lên cõi thiên đường trải qua hành xác khắc khổ người tu sĩ trả lời: Đã lâu, tơi khơng cần Vị chúa liền hỏi Thầy muốn phần thưởng cao quý hơn? “Tôi muốn cô gái hái củi” Nội dung thơ chế diễu chàng tu sĩ Bàlamơn trẻ tuổi, mù qng mang ảo tưởng tìm hạnh phúc thiên đường, chốn hư vô, cuối bị mắc nghẽn vào tình yêu Trái tim sắt đá chàng tu sĩ bị cô gái hái củi làm tan chảy, khiến chàng từ bỏ ý định lên thiên đường mà quay trở lại với sống thực Cô gái thân tình u, cuối tình yêu chiến thắng sức mạnh uy linh chủ nghĩa khổ hạnh, tôn giáo nhường bước cho khát vọng tự nhiên người Ánh sáng tình yêu giúp thầy tu thấy ý nghĩa đời Tu sĩ khổ hạnh tìm với hạnh phúc trần gian với ước muốn cháy bỏng u gái hái củi Từ câu chuyện nhà thơ muốn khẳng định tình u thiên đường trần gian Ngòi bút R Tagore điêu luyện kết hợp tinh tế văn học dân 70 gian Ấn Độ vào thơ ca Sự tài tình truyền tải thông qua việc vận dụng linh hoạt, sáng tạo câu chuyện cổ vào thi phẩm Hình ảnh vị tu sĩ khổ hạnh hành xác để lên thiên đàng khơng thể kìm lịng trước gái hái củi phải giống thần Siva – người theo chủ nghĩa khổ hạnh yêu Uma sau bị thần tình yêu Kama bắn mũi tên tình yêu thần thoại Ấn Độ Thần Siva tiêu biểu cho chủ nghĩa khổ hạnh, thần Kama quan niệm luyến gia đình nhân dân đương thời Phần nhập (Kama) phần siêu (Siva) vừa xung đột, vừa dung hịa với nhau, xung đột đời đạo Qua ta thấy chủ nghĩa khổ hạnh dù có sức mạnh uy linh đến đâu khơng thể sức mạnh tự nhiên người R Tagore kế thừa truyền thống đấu tranh tình yêu tôn giáo văn học cổ Ấn Độ, ông quan niệm tình u hạnh phúc nhu cầu sống, người nói khơng cần tình yêu giả dối, tình yêu làm lung lạc biết trái tim kẻ khổ hạnh, người thề không u căm ghét tình u Với R Tagore, tơn giáo, thiên đường khơng phải to lớn mà đơi gắn liền với tình u, tình cảm người Tagore khơng phủ nhận tơn giáo điều ông muốn gửi gắm tơn giáo gần gũi với người, đời sống tình cảm, tình yêu thương người với người Có lẽ mà gái hái củi làm trái tim người phải thay đổi Quan niệm nhà thơ lồng vào câu chuyện tình đầy thú vị 60 – Tặng phẩm người yêu Bài thơ nhà thơ sáng tạo từ câu chuyện cổ Ấn Độ kể vị quân sư thuê người phụ nữ xinh đẹp vào điện thánh rừng để cám dỗ chàng đạo sĩ khổ hạnh Bắt gặp cô gái nhảy múa ca hát, chàng đạo sĩ chủ động đến với tình yêu rung động khát khao mãnh liệt: Chàng mở to đơi mắt Nhìn chăm chăm động tác kinh ngạc đôi mắt chàng sáng lên ánh mai Chàng đưa lên trời hai bàn tay chắp lại 71 cất tiếng hát lên tụng Tiếng hát trẻ trung chàng nghe tựa tiếng chim làm cho rừng giật run rẩy Và chàng đạo sĩ nói với gái: Cơ vị thánh vô danh nhỉ? Bài thơ ngợi tình yêu trần khẳng định tình yêu chiến thắng tơn giáo Vì tình u, hạnh phúc, người khước từ tôn giáo không trở thành người khổ hạnh: Khơng, bạn ơi, Dù bạn có nói Tôi không trở thành người khổ hạnh đâu Tôi không làm người khổ hạnh Nếu nàng không ý nguyện Tôi không trở nên khổ hạnh Nếu tơi khơng tìm nhà râm mát Và người bạn sẻ chia hành xác (Bài số 43 – Người làm vườn) Nói đến tơn giáo không nhắc đến Hàn Mặc Tử Hàn Mặc Tử sống đạo chết đạo sáng tác thơ đạo cách tha thiết khiến nhiều người cho Tử nhà thơ tôn giáo Nhưng thực Hàn Mặc Tử vượt qua mục đích truyền bá “Đức tin” giáo đồ Người ta thấy nguồn đạo thơ Hàn Mặc Tử không hạn hẹp với ý nghĩa tơn giáo mà thuộc hoàn vũ: Đêm qua ả Chức với chàng Ngâu Nhắc chuyện yêu cầu Kể lể năm tình vắng vẻ, Sao em buồn bã suốt canh thâu? (Tình thu) Hàn Mặc Tử đưa hình ảnh vị tiên vào thơ: “Ả Chức”; “chàng Ngâu” kể câu chuyện tình tiên người Ả Chức nàng tiên trời chàng Ngâu người trần, hai người có với người Mỗi năm hai người gặp lần 72 R Tagore Hàn Mặc Tử có đồng điệu chổ hai điều viết tơn giáo khơng phải thần thánh cao siêu mà tôn giáo người, tôn giáo tình u Chỉ có điều cách thể khác nhau, thấy tơn giáo nói tình u Tagore có mạnh mẽ hơn: Quyền lực tối cao chúa gió xuân mát mẻ bão táp, phong ba (Bài 151 – Những chim bay lạc) Tóm lại, vấn đề tôn giáo, vấn đề thiên đường địa ngục, vấn đề sống chết Tagore không giống với tôn giáo Ấn Độ Bởi “Tơn giáo nhà thơ” [25; 13] Như Văn học Ấn Độ Lưu Đức Trung cho rằng: “Tagore vận dụng linh hoạt hình ảnh tơn giáo, hình thức cũ thần thoại, truyền thuyết, cổ tích mang tính truyền thống văn học dân tộc để biểu nội dung Ơng biến thần tượng vơ hình trừu tượng thành hình tượng hữu hình cụ thể Ơng tước bỏ uy quyền thần tượng để ca ngợi phẩm chất người” [29; 169] Tôn giáo, thánh thần thơ Tagore biểu tốt, đẹp người Ơng khơng chấp nhận thứ tơn giáo siêu hình làm cho người u mê, ngu muội Sử dụng câu chuyện cổ gắn với tơn giáo Tagore muốn ca ngợi tình u khẳng định tình yêu chiến thắng tất Tiểu kết Bằng tài có mình, R Tagore tạo nên thi phẩm có giá trị sống với thời gian Với việc sử dụng tiểu loại kết cấu như: kết cấu nghịch lí kết cấu tạo bất ngờ, Tagore cho thấy quan niệm triết lí ơng tình u Bên cạnh đó, nghệ thuật sử dụng ngơn ngữ thơ sáng, hàm súc, câu giả định giúp vần thơ ơng cịn lịng bạn đọc Từ ngữ tập thơ tình ông chọn lọc vừa giàu sức gợi, giàu sức tả, cịn có sức biểu cảm cao Vì mà Ilia Erenbua, nhà văn Nga (1891-1967) nhận xét: “R Tagore nhà thơ trữ tình tinh tế bậc nhất” Tagore sử dụng thiên nhiên để bộc lộ cảm xúc, dùng hình ảnh đơi mắt, sử dụng câu truyện cổ gắn với tôn giáo nghệ thuật nhân hóa, so sánh làm cho thơ ơng trở nên hấp dẫn, có sức quyến rũ lơi người đọc Những thủ pháp sáng tạo thơ ca văn học truyền thống Ấn Độ 73 Tagore hấp thu vận dụng vào thơ tình cách tinh tế độc đáo Bạn đọc thưởng thức thơ tình Tagore hẳn thấy thoải mái, êm ái, dễ chịu nồng thắm tình u thơ ơng Điều đặc biệt cả, người đọc thấy rung động lòng đọc thơ ông tự chiêm nghiệm rút học quý giá tình yêu sống để có tình u viên mãn, hạnh phúc trịn đầy 74 KẾT LUẬN R Tagore sáng trời văn học đất nước Ấn Độ, người đưa văn học Ấn Độ lên tầm cao Trong suốt đời ơng ln tìm lời giải cho tình u, thơ tình u ơng khơng có dung tục tầm thường, khơng phải thứ tình u rầu rĩ, rên xiết, khơng phải tình u q cao siêu, q lí tưởng Tagore tìm hịa hợp hai tâm hồn, tìm tự tình yêu Thơ tình ông phản ánh đầy đủ cung bậc cảm xúc tình yêu Những niềm vui, niềm hạnh phúc tận hưởng ngào say đắm tình yêu, nỗi nhớ thương phải chia xa, đau khổ, giận hờn người tình phụ Tagore khéo léo, tinh tế miêu tả cảm xúc tình u Thơ ơng tốt lên vẻ đẹp bình dị mà sâu sắc, nhẹ nhàng mà lắng đọng, để đọc lời thơ đọng lại cảm xúc khó tả Thơ Tagore khơng nói lên cung bậc cảm xúc, mà cung bậc cảm xúc cịn tốt lên tính triết lí nhân sinh, chiêm nghiệm tình yêu sống Đối với Tagore, tình yêu bí ẩn tình u khơng cần giản dị mà để có tình u bền đẹp người phải biết hy sinh, cảm thông, bao dung cao thượng, tình u khì diệu bất ngờ, khơng cần cầu kì hào nhống bên ngồi mà cần điều giản dị Điều lí giải nhắc đến R Tagore ta nghĩ đến ơng hồng thơ tình với thơ mang đầy ý vị, sâu sắc lòng nhân từ, độ lượng, đầy tình yêu thương người Những tác phẩm thơ vượt qua không gian thời gian, trường tồn đến tận mãi sau Thơ Tagore chứa đựng quan niệm mẻ, thấm đẫm tinh thần nhân văn sống, người, tình yêu hạnh phúc Để làm nên thành cơng thơ tình mình, ngồi nội dung đặc sắc, phong phú thơ khơng thể không nhắc đến đặc sắc nghệ thuật thơ ông Trước hết kết cấu thơ linh hoạt, hấp dẫn Kết cấu thơ linh hoạt hấp dẫn thể cung bậc cảm xúc, nghịch lí tình u, làm cho tình yêu trở nên đẹp hơn, thi vị, đầy hương sắc Kết cấu nghịch lý, kết cấu tạo bất ngờ cho thấy tài sáng tạo nghệ thuật ơng Tình u nhìn nhận dạng cảm xúc kì lạ có lí lẽ riêng, nhiều lí trí khơng thể giải thích Ngồi vẻ đẹp tình tứ, lãng mạn, say đắm, thiết tha biểu tư triết học với triết lí tình u mang tính nhân Điều làm nên sắc màu độc đáo thơ tình Tagore biểu 75 qua kiểu kết cấu mà ông sử dụng Cái độc đáo, đọc trang thơ Tagore, ta nhận ngồi kết cấu độc đáo, ngơn từ thơ tình ơng đặc biệt Ẩn lớp vỏ ngơn từ tình u sống, u người thiết tha Ngôn từ giản dị, sáng, ngắn gọn lại mang nhiều cảm xúc với ý nghĩa hàm súc, sâu xa Ngôn ngữ thơ ngắn gọn lại chứa đựng nội dung lớn, tình cảm thật, đẹp tình u đơi lứa Cùng với việc sử dụng hình ảnh đặc sắc thơ, đặc biệt hình hảnh “đôi mắt”, ông khai thác đầy đủ cung bậc cảm xúc, tâm tư tình cảm người yêu thông qua đôi mắt – cửa sổ tâm hồn Và khơng thể thiếu việc sử dụng biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa để làm giàu sức biểu cảm thơ Tất điều làm cho thơ ông giàu cảm xúc hơn, mang nhiều ý vị sâu sắc hơn, đưa thơ tình ơng đến gần với trái tim độc giả Giá trị thơ ca Tagore khiến cho ông trở nên vĩ đại ông xứng đáng “ngôi sáng Ấn Độ Phục hưng” “nhà cách tân vĩ đại” Người ta cịn xếp ơng mười nhà thơ lớn kỷ XX Những thơ tình Tagore làm rung động trái tim hàng triệu độc giả giới, lẽ Tagore vốn người hay xúc động, thích trầm ngâm suy nghĩ, từ nhỏ thường chăm nghe người đầy tớ gia đình kể truyện dân gian hát dân ca đầy chất trữ tình Ơng u say đắm vợ Victoria Ocampo (người Achentina), xúc động trước tình cảm nhiều gái người Anh xinh đẹp có học Ông tự học đọc nhiều sách, nhờ ơng hấp thu thủ pháp sáng tạo thơ ca truyền thống văn học Ấn Độ Tagore kết hợp tài có với rung động, trải nghiệm sống, với phong vị dân gian đầy chất trữ tình thơ ca truyền thống Ấn Độ Chính nguyên nhân làm cho thơ tình Tagore vừa dân tộc, vừa đại, đưa ông trở thành nhà thơ tình vĩ đại giới Đề tài dừng lại chỗ nêu phân tích nét đặc sắc nội dung nghệ thuật thơ tình Tagore Cịn nhiều vấn đề cần nghiên cứu tiếp như: So sánh nét đặc sắc nội dung nghệ thuật thơ tình Tagore Puskin, Thời gian nghệ thuật không gian nghệ thuật thơ tình R Tagore, so sánh thơ tình R Tagore với Xuân Quỳnh, So sánh ngôn ngữ thơ tình R Tagore, Xn Diệu 76 Nguyễn Bính… Đề tài khơng tránh khỏi thiếu sót, mong nhận ý kiến đóng góp thầy bạn bè gần xa 77 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Lại Nguyên Ân (2003), 150 Thuật ngữ văn học, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội Mai Văn Bính (Chủ biên) (2006), Giáo dục cơng dân 10, Nxb Giáo dục, Hà Nội Lê Nguyên Cẩn (Chủ biên) (2006), Tác gia, tác phẩm văn học nước nhà trường Rabindranath Tagore, Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội Quang Chiến (Sưu tầm tuyển chọn) (2000), Thơ trữ tình Hai – nơ, Nxb Văn học, Hà Nội Nguyễn Văn Cừ (Chịu trách nhiệm xuất bản) (2006), Tác giả nhà trường Xuân Diệu, Nxb Văn học, Hà Nội Ma Seo Dí (2015), Đặc sắc nội dung nghệ thuật thơ tình Puskin, Khóa luận tốt nghiệp, Trường Đại học Tây Bắc, Sơn La Hải Đà – Vương Ngọc Long (2003), “Đôi mắt thi ca”, www.vuonghaida.com, Phạm Thị Đệ (2013), “Đơi lời tình u thơ Hương thầm Phan Thị Thanh Nhàn”, http://leloi.phuyen.edu.vn, Hà Minh Đức (Chủ biên) (2012), Lí luận văn học, Nxb Giáo dục Việt Nam, Hà nội 10 Hà Minh Đức (Giới thiệu tuyển chọn) (2002), Thơ tình Xuân Diệu, Nxb Giáo dục, Hà Nội 11 Lê Bá Hán (Chủ biên) (1999), Từ điển thuật ngữ văn học, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội 12 Nguyễn Phan Hách (Chịu trách nhiệm xuất bản) (2008), Thơ Hàn Mặc Tử, Nxb Hội nhà văn, Hà Nội 13 Phan Ngọc Liên (2000), Từ điển thuật ngữ Lịch sử phổ thông, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội 14 Phan Trọng Luận (Tổng chủ biên) (2014), Ngữ văn 11, Tập 2, Nxb Giáo dục Việt Nam, Hà Nội 15 Phan Trọng Luận (Tổng chủ biên) (2011), Ngữ văn 12, Tập 1, Nxb Giáo dục Việt Nam, Hà Nội 16 Phương Lựu (Chủ biên) (2003), Lí luận văn học, Nxb Giáo dục, Hà Nội 17 Lữ Huy Nguyên (Tuyển chọn giới thiệu) (2004), Xuân Diệu thơ đời, Nxb Văn học, Hà Nội 18 Lữ Huy Nguyên, Đặng Văn Lung, Trần Thị An (2005), Ca dao trữ tình chọn lọc, 78 Nxb Hội nhà văn, Hà Nội 19 Hảo Nguyễn (2011), “Trở lại với thơ Em bảo anh đi”, http://www.haonguyen.com, 20 Vương Trí Nhàn (Giới thiệu tuyển chọn) (2002), Thơ Xuân Quỳnh Lưu Quang Vũ, Nxb Giáo dục, Hà Nội 21 Nguyễn Minh Nhựt (Chịu trách nhiệm xuất bản) (2009), Trái tim tâm hồn, Nxb Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh 22 Minh Niệm (2012), Hiểu trái tim, Nxb Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh 23 Hoàng Phê (2008), Từ điển tiếng Việt, Nxb Đà Nẵng, Đà Nẵng 24 Nguyễn Khắc Phi, Trần Đình Sử (1997), Về thi pháp thơ Đường, Nxb Đà Nẵng, Đà Nẵng 25 Đào Xuân Quý (Chọn dịch giới thiệu) (1979), Thơ Tagor, Nxb Văn học, Hà Nội 26 Lưu Khánh Thơ, Đông Mai (Tuyển chọn) (2003), Xuân Quỳnh – đời tác phẩm, Nxb Phụ nữ, Hà Nội 27 Thúy Tồn (2003), Thơ trữ tình A.X Puskin, Nxb Văn học, Hà Nội 28 Lưu Đức Trung (2004), R Tagore tuyển tập, Tập 1,2, Nxb Lao động, Trung tâm Văn hóa ngơn ngữ Đơng Tây, Hà Nội 29 Lưu Đức Trung (2004), Văn học Ấn Độ, Nxb Giáo dục, Hà Nội 30 Hoàng Xuân (Tuyển chọn) (2003), Nguyễn Bính thơ đời, Nxb Văn học, Hà Nội 31 Nguyễn Đình Xuân (1993), Tâm lý học tình yêu gia đình, Nxb Giáo dục, Hà Nội 79 … thêm thơ tình Tagore Cấu trúc đề tài Ngoài phần mở đầu kết luận, đề tài bao gồm hai chương: Chương 1: Đặc sắc nội dung thơ tình Tagore Chương 2: Đặc sắc nghệ thuật thơ tình Tagore CHƯƠNG 1: ĐẶC SẮC… dựa vào phân tích tác phẩm để làm bật tình ý câu thơ, thấy triết lí tình u thơ tình Tagore Chúng tơi phân tích hai phương diện nội dung nghệ thuật, bám sát vào văn thơ để có tính xác cao Trong. .. phân tích đặc sắc nội dung nghệ thuật thơ tình ơng 3.4 Nhiệm vụ nghiên cứu Phân tích luận cứ, luận chứng, so sánh đồng đại, lịch làm sáng tỏ đặc sắc nội dung nghệ thuật thơ tình Tagore 4 Phương

Xem thêm :  Super Junior Members Profile (Updated!)

– Xem thêm –

Xem thêm: Đặc sắc nội dung và nghệ thuật trong thơ tình r TAGORE, Đặc sắc nội dung và nghệ thuật trong thơ tình r TAGORE

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Giáo Dục

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button